GloriaGate Scandal

Arangkada of Leo Lastimosa for February 15, 2012

2012-02-13T23:50:00.001-08:00

Duha ka sayop

Ang sayop di matul-id pinaagi sa paghimo og laing sayop. Sayop ang pagpanghilabot sa Korte Suprema sa pagsupina sa Senate Impeachment Court sa dollar accounts ni Chief Justice Renato Corona sa Philippine Savings Bank. Nisamot pagburot ang sayop tungod sa pagtahud sa mayoriya sa senator-judges sa temporary restraining order (TRO) nga giluwatan sa labawng hukmanan.
Bisan sa pasalig ni Senate President Juan Ponce Enrile nga panalipdan ang supina atubangan sa Korte Suprema, gipaubos sa Senado ang iyang kaugalingon sa pagsubli sa laing institusyon. Gibudhian sa 13 ka senador ang mandato sa konstitusyon nga iya sa Senado ang bugtong gahom paghusay sa mga kaso sa impeachment.

-o0o-
Inay pahinumdoman ang Korte Suprema nga wa silay labot sa impeachment trial, labi na kay ang ilang pangu nga si Chief Justice Renato Corona ang sinumbong, niduko silang Enrile ug kaubanan aron kalikayan ang panagbangga sa duha ka institusyon. Igo ba ning sukaranan sa pagtahan sa eksklusibong gahom sa impeachment court?
Kon--simbako, layo ra to, tabukon og pito ka lawod--mahigam ang labawng hukmanan ug moluwat na sab og TRO batok sa impeachment trial mismo, nga maoy gipangayo sa petisyon ni Corona, unsaon man pag-insistir sa impeachment court sa pagpadayon? Nga ang 13 ka mga senador nitangtang na mang daan sa ilang hagunghagong?

-o0o-
Usa sa lig-ong mga argumento nga magamit sa Senado atol husay na unya sa Korte Suprema mao ang sukaranan ni Associate Justice Antonio Carpio sa iyang pagsupak sa pagluwat og TRO batok sa pagpaabli sa dollar accounts ni Corona.
Matod ni Carpio ang mga pagdili sa Foreign Currency Deposit Act of the Philippines (Republic Act No. 6426) nasapawan na sa mas bag-ong balaod, ang Code of Conduct and Ethical Standards for Public Officials and Employees (Republic Act 6713) nga nagmando nga ang mga opisyal ug mga kawani sa gobyerno dunay obligasyon sa pagpakita sa ilang kabtangan ug ang publiko may katungod pagpakisayod sa ilang kabtangan.

-o0o-
Salamat nga way senador nga nidason sa lain na sang tagawtaw ni Senador Miriam Defensor Santiago nga hingpit nang pahilumon ang mga sakop sa media ug ang publiko sa pagtuki sa nagpadayon nga impeachment trial.
Kay gawas nga lisod ipatuman, unsaon man sa Senado pagpaminaw ang tanang sibya sa radyo ug telebisyon ug pagbasa ang tanang pamantalaan ug blogs, Twitter, Google+ ug Facebook updates sa internet mahitungod sa impeachment trial, di sab mahimong lugpitan ang katungod sa katawhan sa pagpanginlabot pinaagi sa media sa way pagbuong sa tinuorayng katuyoan sa impeachment trial, nga gituyo sa konstitusyon nga mamahimong politikanhong proseso aron ang mga magbubuhis makapaningil sa dagkong mga opisyal sa gobyerno nga di madutlan og ordinaryong mga kaso. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 14, 2012

2012-02-13T00:33:00.000-08:00

Pagkahagsa ni Corona

Ang tinuoray nga tuyo sa mga abogado ni Chief Justice Renato Corona sa pagsul-ob og puwa, pagpatawag og kinalit nga press conference niadtong Dominggo sa gabii ug pagpasangil nga manghatag ang Malakanyang og P100 milyones matag senador aron pagsalikway sa temporary restraining order (TRO) sa Korte Suprema batok sa pag-abli sa dollar accounts ni Chief Justice Renato Corona, mao ang paghilo sa panghunahuna sa publiko.
Labaw sa paghudlat nang daan sa senator-judges, nga ilang gilaoman nga managana na pagbasura sa TRO sa kahadlok nga dudahan nga nakadawat sa giingong suburno gikan sa palasyo, ang kampo ni Corona desperadong nanglabay og lapok pangiyawat nga may mopilit ug magkabulingit.

-o0o-
Kay si Corona wa nay kapilian. Nahagba siya sa higanteng mga buslot sa iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN). Ang iyang gilistang yuta ug kabalayan wa motakdo sa mga titulo sa Land Registration Authority (LRA) ug sa income tax returns (ITRs) sa Bureau of Internal Revenue (BIR): Lima ray iyang giangkon apan 45 ang nalista sa LRA ug 24 ang mapamatud-an sa House prosecution panel.

Bisan ang kuwarta sa bangko nga iyang giangkon nabiya sa nabisto niyang bank accounts: P3.5 milyones ray iyang gideklarar sa SALN; apan P31 milyones ang peso deposits sa BPI ug PSBank ug giingong $700,000 ang dollar deposits sa PSBank.

-o0o-
Iya bang dasonan ang pasumbingay sa iyang abogado, si kanhi justice Serafin Cuevas, nga moangkon ug mangayo og pasaylo sa kasaypanan sa iyang SALN aron makurhian? Apan unsaon niya pagpasabot ang dakong kang-a sa iyang giangkon ug sa aktuwal niyang katigayonan? Ug sa pagbalikbalik niya sa dakong kasaypanan sud sa daghan uyamot nga katuigan gikan sa 2002 ngadto sa 2010?
Iya bang itug-an diin gikan ang iyang katigayonan? Kon nakapanunod og dakong katigayonan sa iyang mga ginikanan ug mga ugangan, o kon nakadaog sa lotto, o kon naka-gordo sa negosyo, nganong wa man niya itug-an sa SALN? Naatol ba lang nga niburot ang iyang katigayonan human gitudlo ni kanhi presidente Gloria Arroyo sa Korte Suprema?

-o0o-
Maong ang iyang kadangpan mao na lang ang labawng hukmanan. Nga, kay wa man siya mo-resign ni mobakasyon, padayon niyang giduma. Bahala na kon bakikaw nga ang iya ra sang suod nga kaubanan ang mohusay sa iyang gipasakang mga petisyon. Ug bahala na kon kadudahan ang pagpanghilabot sa Korte Suprema sa impeachment trial nga, ubos sa konstitusyon, iya ra sa Senado.
Laing gihimo mao ang pagpangangin sa nag-ung-ong niyang kaalaotan. Kay nalubong na man sa tunaan, nanglabay og lapok sa Malakanyang ug sa senator-judges. Uban ang panghinaot nga may matsambahan ug makumbinser ang katawhan nga pulos sila nagkabulingit. Desperado si Corona. Hinaot mohunong nag kapyot sa mga institusyon aron mohagsa uban niya. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 12, 2012

2012-02-10T22:56:00.001-08:00

Halad sa Negros Oriental

Fuente Osmeña, Cebu City--Nagbunok ang uwan, kusog ang huros sa hangin, labihang tugnawa, mingaw ang rotunda. Apan way pagkutat ang pagpangabot sa mga hinabang sa mga Sugbuanon alang sa mga biktima sa linog sa Negros Oriental. Sukad niadtong Miyerkules sa hapon, kanus-a gilusad ang Kapamilya Relief Campaign, wa gyod magmingaw ang mga tolda ug gamayng luna nga gipahuwaman ni Cebu City Mayor Mike Rama namo.
Sa akong pagsuwat ini, niabot na og kapin sa P2 milyones ang mga hinabang nga among nadawat human lang sa upat ka adlaw nga kampanya. Naglakip ni sa cash donations nga P1,120,042.25 ug mga pagkaon, tubig, tambal ug sinina nga mobalor og P1,065,862.50.

-o0o-
Mao ni labing paspas nga relief campaign nga among napasiugdahan sukad masukad. Tungod tingali sa kaduol sa nahitaboan, o sa kadaghan sa mga may paryente nga naapektahan, o kay ang mga Sugbuanon nabiktima sab sa kusog nga tay-og niadtong Lunes sa udto.
Ang labing dakong hagit mao ang paghatod sa labing daling panahon sa mga hinabang ngadto sa mga biktima, latas sa naputol nga kadalanan ug nangaguba nga mga taytayan sa naigo nga mga dapit. Gibahin namo og kaduha ang Negros Oriental: Ang Tayasan, Ayungon ug kasilinganan gisilbihan sa ABS-CBN Central Visayas; samtang ang Guihulngan ug tapad nga mga lungsod giatiman sa ABS-CBN Western Visayas.

-o0o-
Usa ug tunga ka Kaoshiung buses nga mga hinabang ang among nakarga sa barko sa Philippine Navy sa pantalan sa Naval Forces Central (Navforcen) sa Lapulapu City niadtong Huwebes sa gabii. Apan nadaot ang generator sa barko maong gibalhin ang kargamento sa BRP Heneral Emilio Aguinaldo nga nidunggo sa pantalan sa Tsuneshi sa Balamban Sabado sa hapon.
Apan dagko kaayong bawod maong wa kabiya ang barko alang sa tulo ka oras nga biyahe paingon sa gamayng pantalan sa Bolado sa Guihulngan City. Ang laing kalangay nakahatag hinuon namo og higayon sa pagkarga og dugang food packs sa mas dakong barko.

-o0o-
Nakakarga na mi og duha ka trak sa food packs (matag putos dunay duha ka kilong bugas humay, tulo ka putos nga noodles ug duha ka latang sardinas) ug binotelyang tubig sa George and Peter Lines Ferry 2 nga nibiya sa Sugbo Sabado sa gabii ug niabot sa Dumaguete City Dominggo sa kadlawon.
Daghang salamat sa nipahuwam og mga sakyanan: Van sa New Yutek Hardware ni Vicky Chan Sy sa Parian, Cebu City; wing van sa ARA Cargo Forwarder ni Mayor Albert Ator sa Siaton, Negros Oriental; trak ni Engr. Raymond Condor sa San Isidro, Talisay City; Kaoshiung buses sa Cebu City Hall; double cab ni Mrs. Young (inahan ni Cebu City Vice Mayor Joy Young) ug trak sa Barangay Tabunok, Talisay City. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 11, 2012

2012-02-09T22:48:00.000-08:00

Kainutil sa SC

Kon nagtuo ang walo ka mahistrado nga alyado ni Chief Justice Renato Corona sa Korte Suprema nga pasundayag sa puwersa ang ilang pagluwat og temporary restraining order (TRO) batok sa pagpaabli sa Senado sa dollar account ni Corona sa Philippine Savings Bank (PSBank), sayop sila. Ang TRO igo lang mopabantang sa tanang hingtungdan sa ilang kahuyang. Ug kainutil sa pagpanghilabot sa impeachment trial.
Kay di mahitabo nga motuman ang senator-judges sa TRO sa mga konsabo ni Corona. Ug way mahimo silang Corona ug ang walo ka mahistrado sa pagpatuman sa TRO. Di nila mahimong pakasab-an ang Senado sa tigpamaba nga si Jose Midas Marquez, nga di gani kapugong sa natualing mikropono.

-o0o-
Kon mosupak sa TRO ang senator-judges, silang Corona ug walo ka mahistrado mahimong mosagpa og contempt sa mga sakop sa Senado. Apan kon pikatan silang Senador Bong Revilla, ginamit ang ngan nga iyang gipalambo sud sa daghang katuigan, ug ni Senador Lito Lapid, nga naglibog pa sa kalainan sa loan ug cash advance, wa silay mahimo.
Bisan ang kang Corona nga 5,000 ka dumadapig, nga tinuod tingaling mga demonstrador kay wa man manghipos sa ilang plakard pagbiya sa media ug tinuod tingaling taga Iglesia ni Cristo kay wa man angkona sa kadagkoan sa relihiyusong kahugpongan, di kapamugos pagpatuman sa TRO.

-o0o-
Makaangkon lang og braso silang Corona ug walo ka mahistrado kon mobalitok nilang mga polis ug mga sundawo. Kansang commander in chief, nga taguon lang nato sa ngan nga Presidente Noynoy Aquino, klarong wa kapusta sa ilang kawsa.
Apan mobalitok lang ang mga polis ug mga sundawo kon (1) makumbinser sila pagsimpatiya sa kapait sa P24.6 milyones nga peso deposits ug sa kamakaluluoy sa P30 milyones nga dollar deposits ni Corona; ug (2) nahimangod sila sa sunudsunod nga uminto sa suholan ug mga benepisyo nga gihatag ni, nakatag-an ka, Aquino.

-o0o-
Way senador nga naghunahuna pa sa iyang politikanhong kaugmaon (o sa kaso nilang Senate President Juan Ponce Enrile ug Senador Edgardo Angara, sa pamolitika sa ilang mga anak), way labot ang mga itoy ni Gloria Arroyo nga sa 2016 mapupos ang termino, nga moduko sa TRO sa Korte Suprema.
Gawas lang tingali ni Senador Joker Arroyo. Nga nagsublisubli sa pagmatuod, aron wa na gyoy malipat, nga mas Corona pa siyang Corona. Klarong nakalimot nga ang mga argumento sa prosekusyon pag-abli sa bank accounts ug sa ubang senator-judges batok sa bisan unsang pagpanghilabot sa Korte Suprema mao ra sab ang iyang mga argumento, isip pangu sa House Prosecution Panel, atol sa impeachment trial ni kanhi presidente Joseph Estrada niadtong 2001. O nakalimot nga, usa niana ka higayon, siyay bida ug si Enrile ang berdugo. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 10, 2012

2012-02-08T23:57:00.001-08:00

Krisis sa SC

Di mangahas ang Korte Suprema paghunong sa impeachment trial ni Chief Justice Renato Corona. Ni sa pagbadlong sa senator-judges sa pagpaabli sa bank accounts ni Corona, labi na sa dollar accounts nga di ganahang ipakita sa PSBank. Ni sa pagbasura sa legalidad sa kinatibuk-ang husay, nga pormal nga gisugdan niadtong Enero 16.
Klaro sa batakang balaod: Ang Senado dunay eksklusibong gahom paghusay sa mga kaso sa impeachment. Di makabadlong ang Malakanyang. Ni ang Korte Suprema. Ang House of Representatives kinahanglang mosumiter sa hurisdiksiyon sa Senado sa prosekusyon sa articles of impeachment.
Sa sulti pang Senate President Juan Ponce Enrile, bisan wa tugoti sa lagda, ang militar ray makapahunong sa impeachment trial.

-o0o-
Segurong ibasura sa Korte Suprema ang mga petisyon ni Corona. Gawas lang kon pilion sa mayoriya sa mga mahistrado ang hingpit nga pagguba sa bisan unsang nahibilin nga kaligdong sa institusyon tungod ug alang sa naapiki nilang pangu.
Apan bisan sa sibaw nga mga pagduda hain kapusta ang mayoriya sa mga mahistrado, nga pulos tinudlo ni kanhi presidente Gloria Arroyo, ako nagtuo nga di sila hingpit nga mobudhi sa ilang gipanumpaan paglingkod sa labawng hukmanan. Di tungod kay nahigugma sila sa nasud. Kon dili tungod sa ilang kahadlok sa katawhang Pilipinhon nga segurong maningil kon, sa makausa pa, molikoy na sab sila.

-o0o-
Kumbinsido sab ko nga di pasamotan sa mga mahistrado sa Korte Suprema ang bakikaw nang daan nilang kahimtang tungod sa pagdumili ni Corona pagbakasyon samtang nagpadayon ang impeachment trial. Si Corona ang sinumbong sa husay, si Corona ang nipasaka sa petisyon sa Korte Suprema, si Corona ang nidawat sa petisyon nga iyang gipasaka ug si Corona ang motakda sa husay sa petisyon nga iyang gipasaka.
Ang bugtong konsuylo nga gihatag ni Corona mao ang pagsaad nga di manginlabot sa paghusay sa iyang petisyon. Apan isip chief justice, siya gihapoy mo-kalendaryo kanus-a husayon ang petisyon, nga segurong iyang itakda sa labing daling panahon ug di unya pa sa Septiyembre.

-o0o-
Maong way sukaranan ang mga pasidaan sa nag-ung-ong nga krisis sa konstitusyon kon magkabangga ang Senado ug ang Korte Suprema. Ang mga pasidaan klarong gipaburot sa mga pundok kansang mga interes maoy labing mameligro kon matangtang si Corona sa katungdanan. Ang mga pasidaan klarong gitumong paghudlat sa mga senador nga kon ilang apikihon si Corona silay mamahimong responsable sa constitutional crisis.
Si Corona ang klarong dunay krisis. Naablihan nang pipila sa iyang bank accounts ug nabisto nga ang iyang mga deposito, sama sa iyang mga bay ug yuta, wa motakdo sa iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN). Wa ko magtuong duphan si Corona sa ubang mahistrado. Di tungod kay ligdong sila. Kon dili tungod kay bisan ang pagpapating may kinutoban. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 9, 2012

2012-02-07T20:15:00.001-08:00

Way tsunami

Wa maapil ang Sugbo sa listahan sa tsunami-prone areas sa Philippine Institute of Volcanology and Seismology (Phivolcs). Naapil hinuon ang laing tulo ka lalawigan sa Central Visayas, ang Bohol, Negros Oriental ug Siquijor. Kini tungod kay, bisan unsaon nimo og tuali ang mapa, ang Sugbo nasalipdan sa tag-as nga mga bukid ug kasilinganan nga mga isla.
Segun sa Phivolcs way kahigayonan nga maigo ang Sugbo sa tsunami gikan sa ubang kanasuran ug langyawng kadagatan. Nipasidaan hinuon ang Phivolcs nga mahimong maigo sa langyawng mga tsunami ang hapit tanang lungsod sa kabaybayonan sa Bohol, ang habagatan-silangan nga ngilit sa Negros Oriental ug ang kabaybayonan sa Siquijor.

-o0o-
Sa pikas nga bahin, ang buwag nga mapa nga gimantala sa website sa Phivolcs nagpakita nga may kahigayonan nga maigo ang Sugbo sa lokal nga tsunami. Matod sa Phivolcs may gamayng tsunami sa kadagatan nga gitaliwad-an sa Bohol, Negros Oriental ug Sugbo pila na ka dekada ang nilabay.
Mao ni sukaranan sa Phivolcs pagluwat niadtong kontrobersiyal nga Tsunami Alert Level 2 niadtong Lunes sa udto pila ka gutlo human sa kusog nga linog. Gani, ikalima na tong tsunami alert nga ilang naluwatan karong tuiga. Apan maoy labing taas, Level 1 ra ang alerts nga giluwatan human sa mga linog sa Vanuato, Northern Sumatra, Santa Cruz Island Region ug Honshu, Japan.

-o0o-
Matod sa Phivolcs ang labing bantang sa lokal nga mga tsunami mao ang mga nag-atubang sa Pacific Ocean, South China Sea, Sulu Sea ug Celebes Sea. Ang labing makalilisang nga tsunami sa kasaysayan sa Pilipinas nahitabo niadtong Agosto 17, 1976 nga namugna sa 7.9 magnitude nga linog sa Moro Gulf. Kapin sa 5,000 ang nangamatay ug nangawagtang sa Zamboanga, Pagadian ug ubang bahin sa habagatan kasadpang Mindanao.
Laing tsunami ang namugna human sa kusog nga linog sa Mindoro niadtong Nobyembre 15, 1994. 78 ang namatay sa maong katalagman.

-o0o-
Ang lokal nga tsunami kasagaran mahitabo duha ngadto sa lima ka gutlo human sa linog. Sa ato pa, wa nay panahon sa pagpangandam ang mga biktima. Maong nagsige gyod og tambag ang Phivolcs nga kon dunay linog mopalayo gyod dayon sa mga baybayon ug di angayng mopaduol pagtan-aw kon modako ba ang dagat.
Sa ato pa, kon may tsunami pang namugna human sa kusog nga linog niadtong Lunes sa udto, gibanlas na untang kabaybayonan sud lang sa duha ngadto sa lima ka gutlo. Di human sa duha ka oras, suma sa gituohan sa mga nanagan gikan sa downtown paingon sa uptown area sa Dakbayan sa Sugbo niadtong Lunes sa hapon. Ni human sa pila ka adlaw, suma sa gikahadlokan sa taga Sugbo ug Negros Oriental nga wa pa mamalik sa ilang pinuy-anan hangtod karon. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 8, 2012

2012-02-06T23:26:00.001-08:00

Tabang sa Negros

Nag-anam kamakalilisang ang hulagway sa kadaot sa atong silingang lalawigan sa Negros Oriental, nga maoy labing naigo sa kusog nga linog niadtong Lunes sa udto. Sa akong pagsuwat ini, kapin na sa gatos ang nangamatay ug missing sa Dakbayan sa Guihulngan ug sa mga lungsod sa Tayasan, Jimalalud ug La Libertad.
Gawas sa 30 ka bay nga natabonan sa pagdahili sa yuta sa Sitio Moog, sa Barangay Planas, sa Guihulngan, dunay laing 100 ka bay nga gikatahong natabonan sa pagdahili sa yuta sa La Libertad ug bukid nga giingong nahulpa sa Barangay Bangkal sa Jimalalud. Lisod ang pagkubkob ug pagtultol sa natabonan nga mga biktima tungod sa kakuwang sa kahimanan.

-o0o-
Si Mayor Ernesto Reyes sa Guihulngan City nipasidaan og bag-ong krisis. Ang 29 ka patayng lawas nga nabangalan sa Planas ug laing 10 ka patayng lawas sa national highway gikahadlokan nga mapun-an pa kon moawas ang suba sa bukid nga naalihan sa pagdahili sa yuta. Gipabakwet na ni Reyes ang mga molupyo sa upat ka barangay sa ubos sa Planas nga maoy mabahaan kon moawas ang suba.
Nakiglumba sab sa panahon ang 400 ka sundawo ug sibilyan nga rescue workers, apil nang mga boluntaryo gikan sa Sugbo. Magkadugay nga malubong ilawom sa yuta ang mga biktima, magkagamay ang ilang kahigayonan nga makalingkawas.

-o0o-
Ang tambalanan sa Guihulngan nga may 50 ka higdaanan naghuot na pag-ayo sa mas daghan nga naangol kay nahagsaan sa ilang mga panimay tungod sa nagsunod nga linog ug pagdahili sa yuta. Bisan ang tambalanan sa silingang lungsod sa Bindoy naghuot na sab. Ang mga pasyente kinahanglang ibalhin gikan sa usa ka ambulansiya ngadto sa lain, sa di pa mada sa mas dakong tambalanan sa Dumaguete City, kay di pa maagian ang ilang taytayan.
Tubig. Pagkaon. Tambal. Mao ni nag-una ug labing dinalian nga mga panginahanglan sa mga biktima sa linog. Mao ni gipaningkamotan namong mahipos sa labing daling panahon.

-o0o-
Maong gilusad namo ang Kapamilya Relief Campaign alang sa mga biktima sa linog sa Negros Oriental. Giablihan namo gahapon ang booth sa Fuente Osmeña, Cebu City aron mas sayon alang sa mga Sugbuanon ang paghatod sa ilang mga hinabang. Mahimo sang ipada ang mga hinabang sa ABS-CBN Broadcast Complex sa Jagobiao, Mandaue City.
May gamay ming hangyo. Kon mahimo, pinutos nang daan ang hinabang nga mga pagkaon, nga ang matag putos dunay duha ka kilong bugas humay, tulo ka putos nga noodles ug duha ka lata nga sardinas, aron mas dali nga mahakot gikan sa Sugbo paingon sa Negros Oriental. Ang among drop-off points dumalahon sa mga kawani sa Bantay Bata 163 Cebu nga mohatag og official receipts alang sa cash donations. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 6, 2012

2012-02-04T23:30:00.001-08:00

Gapos sa Senado

Way laing kapilian ang Senado. Gawas sa pagsupina sa bank accounts ni Chief Justice Renato Corona, sa iyang asawa, mga anak ug umagad. Kay mao ra ning bugtong paagi aron mahibaw-an diin gikan sa daghan ug dagko uyamot niyang kabtangan. Nga wa niya ideklarar sa iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN). Ug wa motakdo sa ilang income tax returns (ITRs).
Kon ibasura sa senator-judges ang awhag sa prosekusyon nga ablihan ang bank accounts sa mga Corona kapasanginlan sila nga wa diay magtinguha pagkuha sa tanang kasayuran. Matulisok nga nipalabi sa teknikalidad kay sa pagsusi unsa kahaom ang labing taas nga opisyal sa Korte Suprema.

-o0o-
Si Corona mismo niangkon nga lima ra ang iyang kabtangan. Apan mga titulo nga napresentar sa Land Registration Authority ug register of deeds sa pipila ka dakbayan sa Metro Manila nilista og mas daghan (45 sa LRA ug 24 ang napamatud-an sa prosekusyon). Ang SALNs ni Corona nipagamay pag-ayo sa balor sa iyang kabtangan, kansang tinuod nga mga presyo nalilian pinaagi sa mga dokumento nga gitahan sa developers.
Kon pasagdan lang sa Senado nga di makuha ang katin-awan sa dakong haw-ang sa mga pangangkon ni Corona ug sa mga dokumento nga napresentar sa prosekusyon, ang impeachment trial magsilbi lang nga laing lansang pagtabon sa nangalisbong mga transaksiyon sa sinumbong.

-o0o-
Gibasol sa senator-judges ang giisip nilang depektuso nga articles of impeachment nga gipasaka sa House of Representatives. Matod nila ang walo ka artikulo wa moklaro pagpasangil nga si Corona may ilegal nga katigayonan. Kay, nila pa, igo lang ning gisaling-it sa Article 2. Nga, nila pa, nasentro sa kapakyas ni Corona pagsumiter sa iyang SALN ug pagdeklarar sa tanan niyang kabtangan.
Ang Article 2.4 nga nipasangil nga si Corona ug iyang asawa may apartment sa Fort, Taguig nga wa maapil sa SALNs ug nga ang presyo di maabot sa iyang suholan. Giangkon ni Corona ang apartment sa Fort ug gitataw nga iya ning giapil sa SALN. Apan gidid-an sa senator-judges ang prosekusyon pagpresentar og mga ebidensiya mahitungod ini.

-o0o-
Maglisod og sabot ang mga magbubuhis sa sabaw sa Senado. Samtang gitataw sa senator-judges nga ang impeachment trial di kinahanglang mosunod sa mga lagda sa naandang mga husay, silang Senate President Juan Ponce Enrile ug kaubanan ra say nipili paggapos sa ilang kaugalingon sa mga lagda sa kasarangang mga hukmanan.
Ang Korte Suprema nipili sa Sugbo nga pilot area sa pagpadaplin sa teknikalidad aron mahusay ang mga kaso sud lang sa duha ka adlaw. Ang labawng hukmanan mismo nakaamgo nga angayng paluagan ang mga lagda aron di siyam-siyaman ang irog sa sistema sa hustisya. Hinaot nga silang Enrile ug kaubanan gusto lang mosalida sa ilang kasuhito sa mga lagda ug wa magtinguha pagluok sa kamatuoran. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 4, 2012

2012-02-03T00:14:00.001-08:00

Nangalisbong kawat

Inay mopalusot sa senator-judges ug makiglalis sa mga sakop sa media, angayng angkunon sa prosekusyon sa impeachment trial nga nasayop sila sa pagpahibawo nga may 45 ka kabtangan si Chief Justice Renato Corona. Bisan makapanagang nga igo lang nilang gipataban ang listahan sa Land Registration Authority (LRA) sa ilang pagpangayo og supina sa Senado sa mga titulo sa kabtangan, di silang kapanghunaw sa responsibilidad sa kapakyas pagtino sa kasayuran.
Taphaw ang sulti sa prosekusyon nga ang media maoy nisibya sa listahan human nahatagan og kopya sa supina ug listahan gikan sa secretariat sa impeachment court. Abunda ang ebidensiya nga gi-piyestahan sa prosecutors ug ilang mga tigpamaba ang listahan sa ilang pakighinabi sa media.

-o0o-
Mahinungdanon nga makumbinser sa prosekusyon ang publiko sa ilang kamatinud-anon. Kay kon magpapating gihapon bisan nabisto nang ilang bakak, unsa may ilang kalainan sa sinumbong nga gusto nilang tangtangon sa katungdanan tungod sa pagtago ug pagpangulipas sa iyang katigayonan?
Di maggusbat ang kaso sa prosekusyon bisan 24 ra sa 45 ka kabtangan ni Corona ang ilang kapamatud-an. Mas daghan gihapon kay sa giangkon ni Corona nga lima ray iyang kabtangan. Way kalainan sa mga mata sa katawhan nga 19 ra diay ug di 40 ang kabtangan nga wa ideklarar ni Corona sa iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN).

-o0o-
May sukaranang pagduda ni House Deputy Speaker Erin Tañada, tigpamaba sa House prosecution panel, nga gihanigan nang daan sa mga abogado ni Corona ang pagpangayo niya og pasaylo sa kasaypanan sa iyang SALNs. Matod ni Tañada pasiuna sa pagkumpisal ni Corona ang pangugat sa iyang mga abogado nga ang sipyat sa SALNs di impeachable offense.
May senator-judges nga nideklarar sa depekto sa SALNs nga di high crime nga usa sa gilatid sa konstitusyon nga sukaranan sa impeachment. Apan gitugotan ang impeachment tungod sa betrayal of public trust. Gawas pa, nipasabot si Tañada, kadaghan na ipatigbabaw sa Korte Suprema ang pagpalagpot sa mga opisyal sa gobyerno bisan sa pangangkon nga nasipyat ang ilang SALNs.

-o0o-
Apan ang pagpamakak ni Corona sa iyang SALNs di inosente. Gawas nga nasublisubli sa daghang katuigan, klarong gitumong sa paglipat ni bisan kinsang mangahas sa pagsusi sa tinuoray nga balor sa iyang katigayonan. Sa pagtandi sa SALNs, mga titulo ug income tax returns, nilabaw ang iyang kabtangan og P17 milyones sa iyang gideklarar nga kinitaan.
Ang daghang buslot sa SALNs ni Corona di angayng isalikway nga sipyat lang ug ipadaplin, dayong pangita og mas lig-ong mga ebidensiya. Ang SALNs ni Corona nangalisbo nga ilegal nga katigayonan. Nga kinahanglang apilon pagsusi sa senator-judges bisan sa ilang kinaham nga technicality nga ang ill-gotten wealth wa maapil sa walo ka articles of impeachment. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 3, 2012

2012-02-02T00:11:00.000-08:00

Tulis sa atubangan

Naglinya ko sa taxi stand sa usa ka shopping mall sa Mandaue City dihang nakabati sa bagulbol sa mga nag-una nako nga dunay mga pasahero nga wa sa linya apan maoy naka-una pagsakay sa taxi. Nakit-an nako ang pipila ka lalaki nga maoy nipasal-ot sa mga pasahero gikan sa among luyo ug maoy nagbuot nga silay unang makasakay.
Gitan-aw nako unsay gihimo sa mga guwardiya sa mall. Mas duol sila sa mga lalaki apan way gihimo pagpreserbar sa linya. Samtang nagkaduol na mi sa naglinyang mga taxi, akong nakita ang mga lalaki nga nangayo sab og kuwarta gikan sa taxi drivers. Dihang may drayber nga nagdumili paghatag, gipukpok sa usa ka lalaki ang taxi ug ang lain nibabag sa sakyanan.

-o0o-
Hangtod nga niabot ang akong turno. Nitimbaya ang mga lalaki nako. Gipalarga nila ang taxi nga wa pangayoi. Gipasabot ko sa drayber nga tungod ra to kay nakaila ang mga lalaki nako. Apan kasagaran pangayoan gyod sila og tag-P5 matag pasahero.
Maong kon may kapilian siya di na moparada sa mall. Naatol lang nga may nagpahatod maong naapil siya sa linya sa taxi stand. Nagduda siya nga konsabo sa mga lalaki nga nangilkil nila ang mga guwardiya sa mall. Kay wa gyoy gihimo pagbaraw sa kahiwian.

-o0o-
Ang problema di monopoliya sa mall. Ni sa Mandaue. Dihang akong gituki ang panghitabo atol sa Arangkada sa DYAB Abante Pa, Bisaya!, nagbaha ang tawag sa mga tigpaminaw nga nisumbong nga ang mga dispatser nanghasi sa hapit tanang eskina sa mga Dakbayan sa Sugbo, Lapulapu, Talisay ug Mandaue.
Nireklamo sila nga sama sa security guards sa mall, ang mga polis ug traffic enforcers nanglingiw sab sa pagpanulis sa atubangan sa mga dispatser. Gawas sa mga drayber, apilan pa gyod nila og pangilkil ang mga pasahero. Sa mga higayon nga namalibad ang mga drayber ug pasahero sa pagbayad, ug bisan sa mga higayon nga kuwang lang ang ilang sensiyo, way kinutobang hudlat ang ilang nahiagoman.

-o0o-
Gisumbongan nako sa suliran si Cebu City Police Director Melvin Buenafe ug gihagit ang ubang hepe sa kapolisan sa mga dakbayan sa Metro Cebu sa pagbadlong sa ilegal nga kalihokan ug sa pag-imbestigar sa posibleng kalambigitan sa ilang mga sakop sa dakong raket.
May pipila dayon ka dispatser nga nadakpan ang mga polis ug traffic enforcers sa Sugbo, Lapulapu ug Mandaue usa ka adlaw human sa among sibya. Mga pasahero ug taxi drivers nipahibawo sab nga nangawa ang mga dispatser sa pipila ka bahin sa Metro Cebu. Apan sa akong pagsuwat ini, nagbaha na sab ang mga reklamo nga namalik nang mga dispatser, ang ilang way pupanagana nga pangilkil ug ang paglingiw sa mga polis ug traffic enforcers. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 2, 2012

2012-01-31T18:35:00.001-08:00

Halad ni Dodong

Sa makausa pa, ug gikan sa kinauyokan nga bahin sa kasingkasing, laing dakong piyesta sa libreng mga pangalagad ang ipahigayon tibuok adlaw karong Sabado, Pebrero 4. Himuon ni sa Gullas Medical Center sa Banilad sa pag-utlan sa mga Dakbayan sa Sugbo ug Mandaue. Sugdan pinaagi sa Santos nga Misa sa alas-8:30 sa buntag.
Halad-Pasalamat ni ni Dr. Jose "Sir Dodong" Gullas sa pagtimaan sa sumad sa iyang adlaw natawhan sa Pebrero 1. Inay magkumbira, si Sir Dodong nakahukom sa pagpasalamat sa laing tuig sa iyang kinabuhi pinaagi sa paghalad og tabang sa labing nagkinahanglang mga Sugbuanon. Gihimo niyang kaabag ang Halad sa Kapamilya sa DYAB Abante Pa, Bisaya! ug ABS-CBN Cebu.

-o0o-
Nag-una sa taas uyamot nga listahan sa libreng mga pangalagad ang pagkonsulta ug pagtambal sa nagkalainlaing sakit sa mga bata ug mga dagko nga tambayayongan sa Gullas Memorial Hospital, UV College of Nursing ug UV College of Pharmacy. Duna say libreng ibot, pasta ug limpiyo sa ngipon alang sa unang 100 ka pasyente pinaagi sa UV College of Dentistry.
Ubang medical services: Libreng tuli sa unang 50 ka pasyente; libreng cervical cancer screening sa unang 100 ka pasyente; librong random blood sugar screening sa unang 50 ka pasyente; libreng ECG sa unang 50 ka pasyente; ug bloodletting sa Philippine Red Cross.

-o0o-
Ang Gullas Law School motanyag og libreng konsultasyon sa mga abogado ug mga tinun-an sa abogasiya. Libre sab ang notaryo alang sa affidavits of loss ug ubang yanong mga dokumento. Ang Technical Education and Skills Development Authority (Tesda) moayo sa depektuso nga cellular phones nga way bayad.
Alang sa mga nagkinahanglan og trabaho, dunay gatosan ka bakanteng lokal nga trabaho ang ma-aplayan pinaagi sa job fair nga dumalahon sa UV Public Employment Services Office (Peso). May libre sang seminars: Basic bookkeeping uban sa UV College of Commerce; ug Drug Awareness Seminar uban sa UV College of Criminology.

-o0o-
Maayong balita sa mga may binuhi nga mga iro ug iring: Libreng bakuna, kapon ug purga ang itanyag sa buhatan ni Dr. Alice Utlang, ang Cebu City Veterinarian ug kaabag nga mga organisasyon. Niingon si Dr. Utlang nga samtang mga iro nga Pinoy ang ilang palabihon. atimanon sab nilang mga langyaw.
Imbitado ang tanan, bisan asa nagpuyo. Makasuroy ka sa dakong wanang sa Gullas Medical Center (ang ganghaan naa mahimutang sa tapad sa barangay hall sa Banilad, Cebu City) ug mamiyesta sa tanang libre nga mga pangalagad nga imong gikinahanglan. Ayaw kabalaka: Kon gutumon na, mahimong moapil paglinya sa mass feeding sa The Freeman Foundation; ug kon pamaolan, may libreng masahe, reflexology ug acupuncture. May pakapin pa gyod nga libreng tupi alang sa mga bata ug dagko. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for February 1, 2012

2012-01-30T23:22:00.000-08:00

Krisis sa kaligdong

Kuwestiyonable nang daan ang pagdawat ni Chief Justice Renato Corona og diskuwento nga P12.3 milyones gikan sa Megaworld Corporation sa duha ka buwag nga transaksiyon niadtong 2008 ug 2009. Kay nahibawo siya isip associate justice sa Korte Suprema niadtong higayona nga may kahigayonan nga mahilambigit og kaso ang Megaworld ug nga moabot ang kaso sa labawng hukmanan.
Nahimong hingpit nga eskandalo ang pagdawat P12.3 milyones nga pabor ni Corona gikan sa Megaworld dihang napamatud-an nga gawas nga dunay kaso ang higanteng developer nga niabot sa Korte Suprema, si Corona pa gyod ang nagsuwat sa desisyon nga nipabor sa Megaworld.

-o0o-
Mas ma-interes tingali ang mga Sugbuanon kon mahibawo nga ang kaso sa Megaworld nga gihukman ni Corona naglambigit sa kontrobersiyal nga transaksiyon nga nahitabo dinhi sa atong kaugalingong nataran: Ang Megaworld Properties and Holdings, Inc. ang nipasaka sa petisyon; samtang ang mga sinumbong mao silang Lapulapu City RTC Judge Benedicto Cobarde, Court Sheriff Juan Gato ug real estate brokers nga silang Serecio Matthew Jo ug Ida Henares.

Ang kaso naglambigit sa kapakyas sa Megaworld pagbayad sa balanse sa komisyon ngadto nilang Jo ug Henares nga maoy nihikay sa joint venture sa Megaworld ug Mar y Cielo Leisure Resort, Inc. (MYC) sa kabahin sa kabaybayonan sa Opon niadtong Hulyo 1995.

-o0o-
Ang paningil nilang Jo ug Henares sa P25.1 milyones nga komisyon gipatigbabaw ni Judge Cobarde ug sa Court of Appeals. Nahimo nang final and executory ang desisyon ug nag-apura na silang Jo ug Henares nga sakmiton sa korte ang mga deposito sa Megaworld sa Manila Banking Corporation ug ubang bangko.
Nidangop dayon ang Megaworld sa Korte Suprema. Ang mga mahistrado sa third division nipabor nila. Matod ni Corona, nga maoy nagsuwat sa desisyon, di nang kapaningil silang Jo ug Henares sa ilang komisyon gikan sa Megaworld kay wa mahinayon ang joint venture tungod sa pagkanselar sa MYC sa transaksiyon.

-o0o-
Ang desisyon pabor sa Megaworld gisuwat ni Corona niadtong Marso 31, 2004. Pila ka tuig sa wa pa siya modawat sa P12.3 milyones nga diskuwento gikan sa Megaworld alang sa duha ka buwag nga transaksiyon niadtong 2008 ug 2009. Sama kaha kadako ang diskuwento nga ihatag sa Megaworld kon wa pa sila pabori ni Corona niadtong 2004?
Ang inilang blogger nga si Raissa Robles ang nakakita sa kaso (G.R. No. 156200). Nalupig niya ang House prosecutors, nga mao untay gisuholan paghipos sa gikinahanglang mga ebidensiya, kinsa nisaad hinuon pagpangita og dugang susamang kaso. Samtang nagtubo ang mga ebidensiya sa pagpahimus ni Corona sa iyang katungdanan, nagkaklaro nga nataligam-an niya ang labing batakan nga panginahanglan sa iyang pagka-mahistrado sa labing taas nga hukmanan sa nasud: Kaligdong. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 31, 2012

2012-01-29T23:53:00.000-08:00

2.3 ug 2.4

Haskang panghambog sa mga abogado ni Chief Justice Renato Corona nga ang pagbasura sa Senado sa kabahin sa articles of impeachment nga nipasangil nga may ilegal nga katigayonan ang ilang kliyente. Matod nila timaan ni nga nagpataka ang mga kongresista paglista sa mga sukaranan pag-impeach ni Corona. Nipasidaan pa gyod nga ang pagdili sa Senado sa mga ebidensiya sa Section 2.4 sa Article 2 mosamot pagpahuyang sa kaso.
Apan di hingpit ang ilang kadaogan. Gitugotan sa Senado ang prosekusyon pagpresentar og mga ebidensiya sa Section 2.3 nga nipasangil nga may kabtangan si Corona nga wa ibutang sa iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN).

-o0o-
Napamatud-an ang kataphaw sa kadaogan ni Corona atol sa pagpresentar sa prosekusyon sa opisyal sa Megaworld Corporation nga nimatuod nga nakapalit sa ilang kabtangan ang sinumbong. Gibabagan unta ni Defense Counsel Serafin Cuevas ang testimoniya apan gibaraw siyang Senate President Juan Ponce Enrile. Kinsa nitataw nga mapresentar ang saksi ug mga ebidensiya ubos sa Section 2.3.

Sa mosunod nga mga adlaw, gawasnon nga makapresentar sa mga saksi ug mga ebidensiya ang prosekusyon mahitungod sa kabtangan nga gituohang ilegal nga nakuha ni Corona. Sa matag higayon nga mobaraw silang Cuevas ug kaubanan, igo lang moingon ang prosekusyon nga ang kabtangan wa ibutang ni Corona sa SALN, nga gitugotan sa 2.3, bisan kon mapalig-on sab ang gidili nga 2.4.

-o0o-
Nagkadugay nagkaklaro nga panglawgaw lang gyod ang mga pagsupak ni Cuevas sa mga testimoniya sa mga saksi ug mga ebidensiya sa prosekusyon. Labihang pangugat niya sa matag higayon pagbabag sa pagmarka sa mga dokumento nga nahipos sa prosekusyon ug nasupinahan sa Senado. Apan matag higayon nga masalikway ang iyang pagsupak, abtik kaayo siyang mopamarka sa mga dokumento alang sa depensa.
Maayo na lang nga, human sa duha ka semana nga pag-ulug-ulog ni Cuevas, nakat-on na si Enrile. Mas paspas nang gihawanan ang mga pagsupak. Gipaabot nga mas motulin ang husay human nakumbinser ni Enrile ang duha ka habig nga magsabot nang daan sa umaabot nilang mga saksi ug mga ebidensiya.

-o0o-
Laing senator-judge ang nakaluwas sa prosekusyon sa ikawalong adlaw sa husay. Dihang naapiki na sang prosekusyon pagkuha og dugang kasayuran sa pabor nga gihatag sa Megaworld ngadto ni Corona ug sa iyang asawa, nibarug si Senador Koko Pimentel.
Tungod sa pangutana ni Pimentel, napahibawo sa prosekusyon nga gisultihan sila ni Giovanni Ng, finance director sa Megaworld, nga gihatagan nilag 40% nga diskuwento si Corona. Nga mas bug-at og kahulogan kon kapamatud-ang may kaso ang Megaworld sa Korte Suprema atol sa transaksiyon. Sama sa pasangil nga nagpahimus og mga pabor sa Philippine Airlines ang magtiayong Corona samtang nag-ung-ong ang kaso sa PAL. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 30, 2012

2012-01-29T01:22:00.001-08:00

Kahakog sa operators

Kon nituman nang bus operators sa bag-ong sugo sa nasudnong gobyerno, ang ilang mga drayber ug konduktor makadawat na sa pagpanuweldo karong semanaha sa mosunod:

Labing menos P305 nga inadlawng suholan;

Overtime pay kon nilapas sa walo ka oras ang ilang trabaho matag adlaw;

Night shift differential kon natunong og gabii ang ilang pamasahero; ug

Service incentive pay nga magrepresentar sa ilang bahin sa kita sa operators apan ubos sa kundisyon nga wa sila mahilambigit og subsob nga mga aksidente ug kalapasan sa mga lagda sa trapiko.

-o0o-
Sa ilang pagkobra sa ilang mga suholan ug benepisyo karong semanaha, angayng susihon sa mga drayber ug konduktor kon giparehistro na ba sila sa ilang operator isip bag-ong mga sakop sa Social Security System (SSS) pinaagi sa pagbayad na sa pasiunang premium nga saw-an og bayad sa mga kawani (mga drayber ug konduktor) ug employer (operators).
Makapahimus na sab ang mga drayber ug konduktor sa mosunod nga mga benepisyo: Usa ka oras nga pahuway kon moabot og 12 ka oras ang iyang trabaho sa ka adlaw; usa ka adlaw nga pahuway sa matag semana; paternity ug maternity leave, parental leave ug uban pa. Sa pagtapos sa 2012, makadawat sila og 13th month pay ug annual service incentive leaves.

-o0o-
Inay mosugod na og patuman sa lagda nga giumol sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) ug Department of Labor and Employment (Dole), pipila ka bus operators sa Sugbo nipahibawo sa wa magkadimao nilang pagsupak: Sa sinugdanan, nihulga silang mokiha, dayon nanaway sa LTFRB nga wa sila konsultaha ug nangintriga pa gyod nga supak ang mga drayber ug konduktor sa lagda kay momenos ang ilang kita.
Wa hinuon molalis ang operators sa sukaranan sa lagda nga mao ang pag-iban sa mga aksidente sa kadalanan, sa paturagas sa buses ug pag-ilogay ug pasobrahay sa pasahero kay nag-apas ang mga drayber ug konduktor nga mas modako ang ilang komisyon gikan sa kita sa buses.

-o0o-
Gihangop sa mga drayber ug konduktor nga klaro nang ilang suholan ug mga benepisyo. Ang pasidaan nga mo-us-os ang ilang kita way sukaranan. Kay ang lagda wa magdili paghatag og mas dagkong suholan, igo lang nitakda sa labing gamayng madawat. Kon magpaugat ang operators pagbira sa inadlawng suholan ngadto sa P305, ang labing takos nilang mga drayber ug konduktor madani sa mas makiangayong operators, ang mga taphaw ray mahibilin ug mohagba ang negosyo.
Ang hulga sa pipila ka operators nga sa employment agencies sila mokuha og mga drayber ug konduktor nagpaila sa ilang ka-ignorante. Kay bisan ang agencies gimandoan sa balaod paghatag og minimum nga suholan ug mga benepisyo sa labing ubos nga mga kawani.
Hinaot tumanon sa LTFRB nga isunod ang taxi drivers. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 29, 2012

2012-01-27T23:08:00.000-08:00

Papating ni Corona

"In the eyes of the people, if I got all my assets through illegal means, will I be careless/stupid enough to put in my name, my wife my children…?"

"I am a Supreme Court justice and … Chief Justice. I think I will not commit such a mistake/stupidity if indeed those were illegally acquired… Ano ba naman!"

Mao ni ang text messages nga gipada ni Corona sa mga sakop sa media dihang napakita na sa House Prosecution panel ang mga titulo nga yuta sa tulo ka dakbayan sa Metro Manila nga nahimutang sa iyang ngan, sa ngan sa iyang asawa ug mga anak ug umagad.

Tuod. Ngano man?

-o0o-
Kon di amaw si Corona, nganong gibutang man sa iyang ngan, sa ngan sa iyang asawa, mga anak ug umagad ang 45 ka titulo sa yuta ug kabalayan, kansang kinatibuk-ang balor di maabot sa iyang suholan sa Korte Suprema, nga gideklarar sa iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN) nga mao ray bugtong niyang tinubdan sa panginabuhi?
Kon di buang si Corona, nganong nangugat man nga lima ray iyang kabtangan ug ihatag niya ni bisan kinsa nga makapakita og mga dokumento nga magmatuod nga nanag-iya pa siya og dugang kabtangan? Nga nahibawo man unta nga dali rang makuha ang mga dokumento sa iyang kabtangan gikan sa Land Registration Authority (LRA)?

-o0o-

Ang bugtong katin-awan nga maabot sa kabos nakong panghunahuna mao ang pagtuo nga di siya madutlan sa balaod, ang pagsalig nga magpabiling tinagoan ang nangalisbong mga transaksiyon nga iyang gisudlan ug ang paglaom nga bisan masakpan pa di siya masilotan. Sa iningles pa, "sense of impunity."

Nagpatuyang si Corona pagpaburot sa iyang katigayonan kay kumbinsido nga way makahilabot niya atol sa pamunoan ni kanhi presidente Gloria Arroyo. Wa kaugpo ang tanang impeachment complaints batok ni Arroyo, ila ang Ombudsman ug, labaw sa tanan, kontrolado niya ang Korte Suprema.

-o0o-
Bisan nikanaog na si Arroyo sa Malakanyang, bisan nibiya na sa katungdanan si Ombudsman Merceditas Gutierrez ug bisan napriso na si Arroyo human napakyas ang maniobra pagdalidali unta og palayas niya ngadto sa gawas sa nasud, wa mahadlok si Corona. Sa niaging buwan lang, dihang gi-impeach na siya sa 188 ka sakop sa House of Representatives, nipalit gihapon si Corona og share sa The Palms Country Club sa Alabang, Muntinlupa City nga balor og dul-an sa P1 milyon, mas dako kay sa tibuok tuig niyang kita.
Nagtuo bang di gyod kapaninglan sa iyang mga atraso tungod sa hingpit niyang mayoriya sa labawng hukmanan? O nahigam na lang pag-ayo sa kaluho sa iyang kinabuhi human nagpa-ituy-itoy ni Arroyo maong wa nang kabantay nga nagkaduol na ang adlaw sa panudya? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 28, 2012

2012-01-27T00:06:00.001-08:00

Banga, di tadyaw

Alang sa mga dumadapig ni Chief Justice Renato Corona, way dag-anan ni Justice Serafin Cuevas ug sa ubang mga abogado sa depensa silang Kongresista Niel Tupas Jr. ug ubang mga sakop sa House Prosecution panel. Way molalis nila. Gilampornas tinuod nilang Cuevas ug kaubanan ang hilaw ug way praktis nga prosecutors. Ang kasuhito ni Cuevas sa mga lagda nakapahawong bisan sa banggiitan nga private prosecutors, gawas lang sa Sugbuanong si Atty. Arthur Lim nga wa motalaw pagbanghag niya.
Apiki tinuod ang prosecutors. Kon makapahuway na sa lecture ni Cuevas, pulipulihan sab sila og insulto nilang Senador Miriam Defensor-Santiago ug Senate President Juan Ponce Enrile. Mga abogado sa Sugbo nipirma na gani og petisyon pagpapuli ni Tupas.

Apan ang impeachment trial ni Corona di daugon sa pagkasuhito sa mga lagda. Kon dili sa kalig-on sa mga ebidensiya. Nga igong makakumbinser sa mga senador ug sa ilang girepresentahan nga katawhan sa ka-inosente o ka-sad-an sa sinumbong.
Bisan sa kabanga sa prosecutors, ug daghang salamat sa tukmang tabang sa pipila ka senator-judges nga di mahimong barawon nilang Cuevas ug kaubanan, napresentar na human sa unang duha ka semana sa husay ang pasiunang mga ebidensiya batok ni Corona: Ang iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN), mga titulo sa yuta ug kabalayan ug income tax returns (ITRs).

Gipasabot sa mga senador ug sa depensa nga ang SALNs, mga titulo ug ITRs ni Corona ug sa mga sakop sa iyang pamilya igo pang lang nga namarkahan ug wa pa madawat sa impeachment court isip ebidensiya. Busa mahimo ba nga di una ni tukion sa prosecutors uban sa mga sakop sa media aron nga di ma-influencia ang publiko?
Samtang iya sa Senado ang eksklusibo nga gahom sa paghusay sa mga kasong impeachment, gidasig ang katawhan sa aktibong pagpanginlabot pinaagi sa pagsubay sa husay ug mga argumento ug mga ebidensiya sa prosekusyon ug sa depensa. Di kapugngan ang katawhan sa pagsugod na pagtuki sa nabutyag nga mga ebidensiya.

Maong milagro na lang ang makaluwas ni Corona. Ang SALNs, mga titulo ug ITRs pulos nagmatuod nga daghan ug dagko ang iyang katigayonan, nga di mahimong maabot sa gamay niyang kinitaan, kay wa silay laing tinubdan gawas sa iyang suholan sa Korte Suprema.
Gipasabot ni Senador Santiago nga bisan makonbikto si Corona di pa siya segurong matangtang sa puwesto. Kay mahimong silotan lang siya sa Senado pinaagi sa kasaba ug pasidaan. Nga tukma lang kon ig lang nakalimot pagbutang sa ngan sa iyang asawa sa iyang SALNs. Apan kon di kapasabot diin gikan ang kuwarta pagtumpi sa dakong katigayonan, angay siyang palagputon, sakmitan sa ilegal nga kabtangan ug did-an paghupot og ubang katungdanan sa gobyerno. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 27, 2012

2012-01-25T23:40:00.001-08:00

Gahong ni Corona

Ang higanteng kang-a tali sa mga titulo sa kabtangan ug sa statement of assets, liabilities and net worth (SALN) ni Chief Justice Renato Corona napun-an og mas dagkong buslot sa income tax returns (ITRs) nga gisumiter sa Bureau of Internal Revenue (BIR) ngadto sa Senado sa nagpadayong impeachment trial.
Ang nagkalawom nga gahong nga nahimutangan ni Corona inanay nga nakapasabot sa katawhan sa ka-desperado sa iyang mga abogado pagbabag sa mga ebidensiya batok sa sinumbong. Sukwahi sa iyang pasangil nga way ebidensiya ang prosekusyon batok niya, si Corona nagkapuliki na ron sa pagpanagang sa baha sa mga dokumento sa lang-og niyang mga transaksiyon.

-o0o-
Labing bag-ong transaksiyon ni Corona nahitabo sa Disyembre 2011. Bisan gi-impeach na sa House of Representatives, si Corona ug iyang asawa namalit og shares sa The Palms Country Club Inc. sa Filinvest, Alabang balor og P700,000.

Ang kita ni CJ Corona sa 2010 nikabat og P481,178.25. Si Mrs. Corona nikita og P368,991 dayon niyang resign sa John Hay Management Corporation (JHMC) sa samang tuig. Apan makapalit lang sila sa shares kon wa mangaon, ni namalit og sinina, namayad sa tubig ug kuryente ug namiyahe.

-o0o-
Busy ang magtiayong Corona sa 2010: Namaligya sila og duha ka luna ug nanglista sa ubang kabtangan nga nalimtan ni Corona pag-apil sa nangagi niyang SALNs. Gibaligya nilang luna sa Pansol, Dilliman balor og P18 milyones ngadto sa ilang anak, Ma. Carla C. Castillo (nga gihulagway sa prosekusyon nga way katakos pagpalit sa kabtangan) niadtong Oktubre. Nisunod ni sa pagbaligya sa laing luna sa Pansol, Dilliman balor og P8 milyones ngadto ni Amelia Rivera niadtong Marso.

Sa SALN sa 2010 na gilista ni Corona ang condominium unit sa Makati nga napalit niadtong 2003 baleg P726,000 ug condominium unit sa Taguig nga napalit niadtong 2004 baleg P1.4 milyones. Nakapalit sab og laing condominium unit sa 2010 baleg P3.4 milyones.

-o0o-
Niadtong Disyembre 2009, aktibo sang magtiayong Corona: Upat ka kabtangan ilang gikompra, P12.5 milyones nga unit sa Bellagio I sa Fort Bonifacio ug laing tulo ka kabtangan nga balor og P14.5 milyones. Ilang kita niadtong tuiga nikabat og P1,269,189.40. Diin man sila mangahoy og P27 milyones pagpangompra sa upat ka kabtangan?

Mas kahibudngan ang pagpalit ni Mrs. Corona og P11 milyones nga kabtangan niadtong 2003. Mga abogado ni Corona niingon nga inutang nila ang kuwarta nga gipalit sa luna sa La Vista Subdivision sa Quezon City. Sa SALN sa samang tuig, nideklarar si Corona nga nangutang siyag P11 milyones gikan sa iyang asawa. Nangutang si Corona sa iyang asawa aron lang ihatag pagbalik sa iyang asawa? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 25, 2012

2012-01-23T23:44:00.000-08:00

Talaw si Corona

Nabisto nang baraha ni Chief Justice Renato Corona. Sukwahi sa iyang pasalig nga andam siyang tubagon ang tanang pasangil batok niya, nilikoy ang iyang tonada sa pagsugod na sa impeachment trial. Inay hangpon ang kahigayonan nga sa kataposan makatubag na sa mga pasangil ug makapanalipod na sa iyang kaugalingon, si Corona nidangop hinuon sa paglangay sa husay pinaagi sa way kinutoban nga pagbabag sa mga testimoniya ug mga ebidensiya sa prosekusyon.
Gani, hangtod karon, sa ikaduhang semana na sa husay, padayon silang nikuwestiyon sa legalidad sa impeachment ni Corona sa House of Representatives. Kini bisan gisalikway na sa Senado ang orihinal nilang mosyon pagbasura sa articles of impeachment nga maoy sentro sa husay.

-o0o-
Bisan gipatigbabaw na sa Senado ang impeachment ni Corona, nga makiangayon lang kay gipirmahan man ang articles of impeachment sa kapin sa 200 ka kongresista, nga klarong mayoriya sa tanang sakop sa House ug dako kaayo og labaw sa ⅓ (95 ka boto) nga mao ray gilatid sa lagda, si Corona ug iyang mga abogado padayong nagpaugat sa pagbabag sa prosecutors pagpresentar sa ilang mga saksi ug mga ebidensiya pagmatuod sa pasangil nga nagawkaw siya sa katungdanan ug nga naghupot siya og ilegal nga katigayonan.
Masabot hinuon ang kahadlok ni Corona pag-atubang sa mga pasangil. Kay unsaon man tuod niya pagtubag ang pasiunang mga ebidensiya nga nakagusbat nang daan sa iyang kawsa?

-o0o-
Ang pagkabisto sa iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN) wa makatabang sa iyang kaso. Kay ang SALN inay makapahilom nakapatumaw sa dugang pangutana sa kalit nga pagburot sa iyang katigayonan ug kahibulongan niyang mga utang.
Ang pagkabisto sa mga titulo sa daghang luna ug pinuy-anan sa mga ngan nilang Corona, iyang asawa, mga anak ug umagad nisukwahi sa iyang pangangkon nga lima ray iyang kabtangan ug nakapalig-on sa pagduda nga gigamit ang iyang pamilya isip dummies sa ilegal niyang katigayonan.

-o0o-
Sakto si Senadora Miriam Defensor Santiago. Kon dasonan sa impeachment court ang pagbabag ni Corona sa mga ebidensiya batok niya makumbinser lang ang katawhan nga ang husay nihatag og mas dakong importansiya sa kutikuti inay sa pagpangita sa kamatuoran. Si Senate President Juan Ponce Enrile gilamian pag-ayong nakigbinayloay og Latin sa iyang ka-edad nga si Justice Serafin Cuevas inay mo-apura sa husay.
Di hinuon angayng tabonan ang kahilaw sa prosecutors. Apan ang husay di panindotay og Iningles ni sa kasuhito sa mga lagda sa hukmanan. Mahitungod ni sa pasangil batok sa opisyal nga di madutlan og kasarangang kaso, nga mapatubag lang sa iyang mga binuhatan pinaagi sa impeachment.
Angayng ipatigbabaw ang katungod sa katawhan pagpaningil bisan kon "leading" ang mga pangutana ug bisan may mga pung nga nasaag sa articles og impeachment. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 24, 2012

2012-01-22T23:38:00.000-08:00

Utang ni Corona

Samtang nasentro ang atensiyon sa kadaghanan sa kalit nga pagburot sa kabtangan ni Chief Justice Renato Corona, salamat sa nabisto niya nga statement of assets, liabilities and net worth (SALN), may dako sab diayng kahibulongan sa iyang utang. Ang blogger nga si Raissa Robles nibisto nga nangutang si Corona og P11 milyones gikan sa korporasyon sa iyang kaugalingong asawa, ang Basa-Guidote Enterprises Inc., niadtong 2003. Makapahibung ang transaksiyon kay:

Ang rehistrasyon sa kompaniya nga ang 98% gipanag-iya ni Cristina Corona gikanselar sa Securities and Exchange Commission (SEC) sa samang tuig nga nangutang si Corona;

Way dokumento nga nag-detalye giunsa pagbayad ni Corona ang utang; ug

Way dokumento nga nagpakita kon nibayad ba og buhis ang Basa-Guidote Enterprises sa interes sa utang ni Corona.

-o0o-
Unsa may gigamitan ni Corona sa P11 milyones nga utang? Kay wa ni igkita sa iyang SALN sa 2003. Gipanghatag ba niyang tanan sa charity ang tibuok kantidad? Gitulis o gikawatan ba? O gibutang-butang lang aron may sukaranan sa pagpangangkon nga nihiyos ang iyang kabtangan?
Apan yanong paghubad, bisan di ta accountant, motug-an nato nga ang bisan unsang utang (liability) mapuno sa atong kita (asset). Mora ra tang nagkuha og kuwarta gikan sa usa ka bolsa ug gibalhin ngadto sa pikas nga bolsa. Sa ato pa, kon mangutang ta, di motidlom kon dili magpabilin nga mao lang gihapon ang atong kabtangan (net worth).

-o0o-
Sa SALNs pa lang daan, apiki na si Corona. Ang daghang buslot sa iyang SALNs nibisto nga di diay siya matinud-anon. Unsaon man niya pagkahimong simbolo sa demokrasya nga bakakon man diayng dako?
Ang nabisto nga mga titulo sa yuta ug mga pinuy-anan sa iyang ngan, sa ngan sa iyang asawa ug sa iyang mga anak ug mga umagad, nipalig-on sa mga pagduda gigamit ni Corona ang iyang katungdanan sa Korte Suprema pagpaburot sa iyang panudlanan. Mao ba ni presyo sa iyang pagpa-ituy-itoy ni kanhi presidente Gloria Arroyo?

-o0o-
Maong sa padayon sa impeachment trial karong hapon, kuwang na lang og diyutay nga maguramentado ang mga abogado ni Corona pagpugong nga mapakita ni Bureau of Internal Revenue (BIR) Commissioner Kim Henares ang income tax returns (ITRs) nilang Corona, sa iyang asawang si Cristina, mga anak ug mga umagad ngadto sa impeachment court.
Kay nipasangil ang prosekusyon nga gigamit ni Corona ang mga sakop sa iyang pamilya isip "dummies" aron pagtago sa nidaghan niyang katigayonan. Apil sa giingong gitago ni Corona mao ang tulo ka kabtangan nga balor og P45 milyones nga gibutang niya sa ngan sa iyang anak nga si Carla Corona Castillo ug iyang umagad nga si Dr. Constantino Castillo, kansang ITRs mopakita nga wa silay katakos pagpalit sa kabtangan. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 23, 2012

2012-01-21T23:17:00.000-08:00

Unang gobernadora

Kon sublion ang mga dokumento sa Commission on Elections (Comelec), ang unang babaye nga gobernador sa Sugbo mao si Agnes Magpale, di si Gwen Garcia. Naaghat ko paghisgot ini kay sa niaging gabii, atol sa birthday party ni Magpale, nakit-an nako silang Gobernador Garcia nga naghangpanay taliwa sa gatosan ka bisita, kasagaran gamhanang mga politiko sa Sugbo.

Nahibawo tang tanan nga inihap na lang ang mga adlaw sa alyansa sa politika nilang Garcia ug Magpale. Si Magpale nipahibawo na sa iyang plano pagdagan pagka bise gobernador sa piniliay sunod tuig. Si Garcia, kay di na mang kapasubli, mahimong maoy iyang ikabangga sa ikaduhang labing taas nga katungdanan sa Kapitolyo.

Sa di pa ta molantaw sa unahan, mahimo bang lingion nato og diyutay ang kasaysayan?

-o0o-

Nalangay ang proklamasyon ni Gobernador Garcia sa iyang unang termino niadtong 2004. Tungod sa protesta ni Celestino Martinez Jr., karon mayor sa Bogo City, wa maka-asumir sa katungdanan si Garcia sa pagkapupos sa ikatulo ug kataposang termino sa iyang amahan, karon Kongresista Pablo Garcia.

Nakapanumpa si Garcia atubangan ni kanhi bise presidente Noli de Castro sa Capitol Social Hall pagka gabii na, dihang nahuman ang nalangay pag-ayo nga iskutenyo. Dungan nga nanumpa si anhing bise gobernador Greg Sanchez, kansang proklamasyon naduhig sa protesta batok ni Garcia.

Sa ato pa, sud sa pila ka oras, gikan sa pagkanaog ni Noy Pabling sa Kapitolyo sa udtong tutok hangtod sa pagpanumpa sa iyang kamaguwangang anak pagka gabii niadtong Hunyo 30, ang labing daghan og boto sa naproklamar nang board members, si Magpale, maoy gobernadora sa Sugbo.

-o0o-
Wa ni hisguti ni Magpale sa mubo niyang mensahe pagpasalamat sa mga nanambong sa kasaulogan sa ika-70 nga sumad sa iyang adlawng natawhan.

Nikumpisal nga way birth certificate, sama sa ubang natawo atol sa gubat, ug nga didto pangulitawhi sa Malakanyang sa iyang bana, si anhing Court of Appeals Executive Justice Arsenio Magpale, atol sa pamunoan sa iyang uyoan nga si anhing presidente Carlos Garcia, apan wa gyod maghisgot sa talagsaon niyang papel sa kasaysayan.

-o0o-
Ingon ana si Magpale. Di kinahanglang hakpon ang tanang kredito, bisan unsa kamakiangayon. Di kinahanglang makig-away kon may mas malinawong alternatibo. Ang kontrobersiya sa pagpuli sa katungdanan nga nabakante sa kamatayon ni Sanchez nitabon sa kamatuoran nga siya ang usa sa labing takos ug hinog nga haligi sa Sugbo.
Apan ang kagamhanan sa iyang mga bisita sa niaging gabii nagtimaan nga di na siya magpahipi. Gi-nawong sa hamtong nga molupyo sa habagatang Sugbo nga na-bise gobernador siya nga di pinili sa katawhan kon dili sa Ginoo. Bisan di mopadaplin ang mga Garcia alang niya ug bisan laktawan sa Liberal Party, niabot nang higayon ni Magpale. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 22, 2012

2012-01-20T22:41:00.001-08:00

Hubo ni Corona

Karong napakita na sa House prosecution panel ang pasiuna nilang mga ebidensiya, bisan sa way kinutoban nga pagkutikuti ug paglibuglibog sa mga abogado ni Chief Justice Renato Corona, naklaro na nga bakak ang pangangkon ni Corona nga lima ray iyang kabtangan ug nga mas katuohan diay ang prosekusyon nga 35 ka kabtangan ang narehistro sa ngan ni Corona, sa iyang asawa, mga anak ug umagad.
Nisaad si Corona nga ihatag niya ang sobrang kabtangan ni bisan kinsa nga makamatuod nga mas daghan kay sa lima ang iyang mga bay ug luna sa Metro Manila. Iya ba ning tumanon? O, sama sa naandan, namakak na sab siya?

-o0o-
Andam na hinuon ang mga abogado ni Corona sa ilang panagang human nisiwil ang sayal sa pangilad sa ilang kliyente:

Karong nasumiter nang statement of assets, liabilities and net worth (SALNs) ni Corona sa impeachment court, nga laing pamakak kay napugos ra mang clerk of court sa Korte Suprema pagtahan sa SALNs ngadto sa senator-judges, angayng ibasura nang Article 2 sa Articles of Impeachment;

Ang Article 2 parte ra sa SALN ni Corona, way apil ang pasangil nga may ilegal siyang katigayonan; ug gawas pa

Maniobra sa Land Registration Authority (LRA) ang pagkabutang sa iyang ngan sa kabtangan nga di iya.

-o0o-
Sa ka-maayong laki sa mga abogado ni Corona giandaman na nilang daan og depensa ang managlahi nga mga kantidad sa kabtangan nga gitug-an ni Corona sa daghan uyamot niyang mga pakigpung sa wa pa magsugod ang impeachment trial ug sa mga naapil sa iyang SALNs: Maoy naandan sa mga opisyal sa gobyerno, sama ni Corona ug sa 188 ka kongresista nga ni-impeach niya ug sa ubang opisyal sa gobyerno nga namasangil niya, ang pag-usab-usab sa presyo sa ilang kabtangan:

Padak-an kon dunay interesado nga mopalit aron nga maka-ginansiya og mas dako; ug

Pagamyan kon maoy gamiton nga sukaranan sa pagkuwenta sa bayranan nilang buhis.

-o0o-
Di kasinahan ang kahimtang karon ni Corona. Di siya kahibawo molingkod ba, o motindog, o mopungko, o moyaka. Kay nahibawo nga sa upat ka adlaw nga pahuway sa impeachment trial, gikan niadtong Biyernes hangtod karong Lunes, gipiyestahan sa prosecutors ug sa iyang mga kaatbang ang pagpangita sa mga buslot sa iyang SALNs.
Mas gikuyawan si Corona inig padayon sa husay karong Martes. Kanus-a motambong si Commissioner Kim Henares sa Bureau of Internal Revenue (BIR). Nipasalig si Henares nga itugyan niya sa senator-judges ang income tax returns ni Corona, sa iyang asawa ug mga anak ug umagad. Kon P5 ray imong bayad sa sedula bisan mas dako ang imong suholan, makasabot tingali ka sa kagil-as nga nihamok karon ni Corona. Salamat sa nag-ung-ong nga paghubo niya karong semanaha. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 21, 2012

2012-01-19T23:27:00.001-08:00

Krimen sa NBI

Mga nagduda sa kamatinud-anon sa kampanya ni Presidente Noynoy Aquino batok sa pangurakot makaangkon og sukaranan pagsubli sa ilang kakuwang og pagtuo. Ang pagtaktak ni Presidente Noynoy Aquino sa iyang tinudlo nga pangu sa National Bureau of Investigation (NBI) nagmatuod nga ang kampanya pagpanggukod sa mga badlungon wa lang itumong nilang Presidente Gloria Arroyo ug sa iyang mga alyado. Kon dili alang sab diay sa iyang mga sinaligan.
Daghang nakugang sa pagpalagpot ni Aquino ni NBI Director Magtanggol Gatdula human sa pasiunang imbestigasyon sa pagdagit ug pagpangilkil sa mga ahente sa NBI sa usa ka Japanese national. Kay gawas nga tinudlo ni Aquino, si Gatdula usa pa gyod sa labing sinaligan ni Senador Panfilo Lacson, nga giilang alyado sa Malakanyang.

-o0o-
Morang sablig sa lab-as nga tubig ang kapaspas ni Aquino nga nipasusi sa krimen ug nisilot sa mga nahilambigit. Labihang tiyabaw ni Gatdula nga gilapas ni Aquino ang iyang batakang tawhanong katungod. Kay wa siya hatagi og kahigayonan pagpanalipod sa iyang kaugalingon gikan sa way sukaranan nga mga pasangil.
Apan gipahilom siyang Aquino. Pinaagi sa pagdeklarar nga nawagtang nang iyang pagsalig ni Gatdula. Patubagon si Gatdula sa mga pasangil nga apil siya sa krimen sa pormal nga imbestigasyon nga ipahigayon. Apan ang iyang atraso nga nakapapas sa pagsalig ni Aquino mao ang iyang padayong pagtanggong sa Japanese national inay itugyan sa Buro sa Imigrasyon.

-o0o-
Si Noriyo Ohara ang sentro sa kontrobersiya. Nilayas siya sa Japan ug nitago dinhi sa Pilipinas niadtong 2009 aron paglikay sa iyang mga utang ug pag-ikyas sa pagbayad sa dagkong buhis sa dakong katigayonan nga iyang napanunod sa iyang mga ginikanan. May mga tinubdan nga nagkanayon nga ang tinuod nga gikahadlokan ni Ohara mao ang Yakuza Gang nga gipasanginlang maoy nagpatay sa iyang amahan.
Gidagit sa mga ahente sa NBI si Ohara niadtong Oktubre sa niaging tuig. Nangayo sila og P15 milyones nga ransom. Gisakmit sang mahalon niyang kabtangan. Dihang nabulilyaso na, gibakakan ang ilang mga labaw ug gipugos pagpapirma ang pamilya nga gidangpan ni Ohara sa Bugallon, Pangasinan nga boluntaryo nilang gitugyan ang Haponesa sa NBI.

-o0o-
Nag-atubang na karon og mga kasong kriminal ug administratiba silang Gatdula ug kaubanan. Kon may sukaranan ang mga pasangil nga apil siya sa krimen, ang pagkatangtang sa katungdanan maoy labing gamayng labad sa ulo ni Gatdula.
Sa pagdumili niya pagdupa ni Gatdula, napamatud-an ni Aquino nga di niya tugotan nga magpadayon ang kultura sa tinabonay sa niaging pamunoan. Kay kon nahitabo pa ni sa panahon ni Arroyo, inay tarungon pag-imbestigar, si Gatdula ra sab untay gitugyanan pag-imbestigar sa mga binuang sa iyang kaugalingong buhatan.
Hinaot nga mao na gyod ni sinugdanan sa pagtul-id sa baliko nga dan. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 20, 2012

2012-01-18T23:18:00.001-08:00

Kabilin ni Fernan

Puwerte tingaling panaguto ron ni Chief Justice Renato Corona nganong nagpaugat siya pagbalibad sa sibawng awhag nga ipakita ang iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN). Gibungul-bungolan niyang sugyot ni Presidente Noynoy Aquino ug sa nagpakabanang mga sektor sa katilingban nga epektibong matubag ang mga pasangil sa pangawkaw batok niya pinaagi sa pagpakita sa kinatibuk-ang listahan sa iyang kabtangan ug utang.
Bisan nagsugod nang impeachment trial, padayong gilumloman ni Corona ang iyang SALN. Hangtod nga gisupinahan na sa Senado ang clerk of court sa Korte Suprema, nga maoy naghupot sa mga SALN sa tanang mahistrado, padayon siyang nagpapating.
Sipyat ra gyod sa dila ang nakapahagsa sa tanang pamalibad ni Corona.

-o0o-
Dihang unang gipangutana si Clerk of Court Enriqueta Vidal kon gida ba niya ang SALNs ni Corona, nitubag siya nga "wa" ug iyang "notes" ray nada. Apan human siya maymayi ni Senador Franklin Drilon nga di mahimong balibaran ang supina sa Senado sa way paglugpit sa gahom ini paghusay sa mga kaso sa impeachment, nalukmay tingali, niangkon na si Vidal nga gida niya ang SALNs ni Corona nga gisupinahan sa impeachment court.
Giablihan ni Vidal ang dakong baha sa mga awhag pagtahan sa kontrobersiyal nga mga dokumento: Gisugdan ni Drilon, gidasonan ni Senate President Juan Ponce Enrile ug sa ubang senator-judges. Wa kapugngi sa tanang banggiitang abogado ni Corona ang dakong bul-og nga nibanlas sa tanan nilang pamalibad.

-o0o-
Pagtabon sa makauuwaw nilang kaparotan, ang kampo ni Corona morang kilat sa udtong tutok nga nilusad dayon og duha ka dungan nga maniobra:

Sa Senado, ang iyang mga tigpamaba nitapok dayon sa mga sakop sa media ug nitug-an nila nga nanawag si Corona aron pagpahibawo nga wa na siyay pagsupak sa pagpagawas sa iyang SALNs; ug

Sa Korte Suprema, ang tigpamaba ni Corona nga si Jose Midas Marquez nipasalig nga di silotan si Vidal kay may pagtugot gikang Corona ang iyang pagtambong sa husay sa Senado ug pagtahad sa SALNs.

-o0o-
Ambot kinsa na lay mailad ni Corona ug sa iyang mga turutot. Ang dugay na kaayo nilang pabaga pagpasalipod sa lagda sa Korte Suprema niadtong 1989 pagtago sa SALNs di mahilis sa dinalidali nilang pagbalitok human napaltos ang tanan nilang maniobra. Mas maayo nilang himuon mao ang pagsugod na og panubag sa kuwestiyonableng mga detalye sa naahat pagkabisto nga SALNs.
Sakto ang House prosecutors: Makasaysayanon ang nahitabo; mao toy labing unang higayon nga nabisto ang kinatibuk-an nga SALNs sa usa ka mahistrado sa Korte Suprema sud na sa 22 ka tuig. Ang kataposang higayon nga nakalili ang mga magbubuhis sa SALNs sa mga mahistrado atol pa sa pamunoan sa Sugbuanong anhing chief justice nga si Marcelo Fernan. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 18, 2012

2012-01-16T23:53:00.001-08:00

Sabotahe sa korte

Si Chief Justice Renato Corona ra sab ang nihatag sa labing lig-on nga ebidensiya sa pasangil nga di siya haom nga mangu sa mga hukmanan sa nasud. Ang iyang mga lakang pagpanalipod sa iyang kaugalingon ug pag-atake sa mga nanaway niya nimatuod nga wa gyod diay siyay kaligdong. Kay wa siya managana paggamit sa Korte Suprema ug sa mas ubos nga mga hukmanan sa pagdupa niya.
Si Corona nikanaog gikan sa talahurong institusyon nga iyang gipangulohan aron pakigbugno sa iyang mga kaatbang ginamit ang mas bugoy nga mga pung ug mas minaru nga mga paagi. Si Corona way pupanagana nga nibira sa sistema sa hustisya uban niya.

-o0o-
Ang kinaham nga panagang ni Corona mao nga ang iyang impeachment makapahuyang sa mga hukmanan. Apan wa siya makapakita og bisan usa ka ebidensiya pagmatuod nga ang iyang pagka-impeach sa House of Representatives makapahuyang ug makapa-inutil sa mga hukmanan ug mga maghuhukom sa nasud.
Ang napakita hinuon ni Corona mao nga siya maoy way kaikog nga moggamit sa mga hukmanan alang sa personal niyang interes--kay siya ra may na-impeach ug, kon makonbikto, siya ra may matangtang sa katungdanan. Samtang magpadayon ang impeachment trial, gawasnon ang mga hukmanan ug mga maghuhukom nga magpadayon sa ilang naandang gimbuhaton. Gawas lang kon padayon silang lawgawon ni Corona.

-o0o-
Sa ka-desperado sa iyang kahimtang, si Corona nidasig sa mga maghuhukom ug mga kawani sa Korte Suprema ug mas ubos nga mga hukmanan sa pagbiya sa ilang trabaho ug pag-abiba sa iyang mga diskurso nga way kukauwaw nga nipasidungog sa iyang kaugalingon nga simbolo sa demokrasya.
Sa ilang pagdeklarar og court holiday ug pagbiya sa batakan nilang tahas paghusay sa nagtipun-og nga mga kaso, ang mga sipsip ni Corona nisakripisyo sa katawhan ug sa interes sa hustisya. Ang wa mahimo nilang Presidente Noynoy Aquino ug ubang niawhag nga palagputon si Corona, sa tumang pabaga ug papating gipasiugdahan ug gipasigarbo nilang Corona ug kaubanan.

-o0o-
Ang sinultihan ug binuhatan ni Corona maoy nakahukas sa tanan niyang takoban. Nagpaka-aron-ingnon ra diay nga tarung nga mahistrado. Wa diay kalainan sa mga badlungon nga modangop sa labing salawayon nga mga maniobra.
Nagsige ug pangugat si Corona nga lima ra ang iyang kabtangan, sukwahi sa pasangil sa House prosecution panel nga 35 ka kabtangan ang nalista sa iyang ngan ug sa mga sakop sa iyang pamilya. Ang labing epektibo untang tubag sa mga pasangil mao ang pagpakita sa iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN). Apan hangtod karon, ambot unsa gyod kahay gitagoan, pabilin ni niyang gilumloman.
Kon ingon ini ka-mat-an si Corona, unsa pa may lain niyang palusot paghusay sa mahinungdanong mga kaso nga gisang-at sa Korte Suprema? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 17, 2012

2012-01-16T00:13:00.001-08:00

        Pilde si Corona

    Kaingon nako nga wa mahadlok si Chief Justice Renato Corona sa pag-atubang sa articles of impeachment batok niya nga nag-ung-ong karon sa Senado. Inay sugdan na pagtubag ang mga pasangil, gigahin sa mga abogado ni Corona ang unang mga gutlo sa impeachment trial sa paglangay-langay. Bisan klaro na nga ang impeachment ni Corona gidasonan sa makabungog nga mayoriya sa mga kongresista, nagpaugat sila paglawgaw sa articles of impeachment.
    Hangtod karon gusto pa gyong mokumbinser si Corona sa iyang kaugalingon nga ilegal ang pag-impeach sa House of Representatives niya. Ug gusto niyang apilon pag-ilad ang katawhan nga wa sa ilang tarung kabuot ang 201 ka kongresista nga nipirma sa impeachment.

-o0o-

Kon paundayonan ang mga abogado ni Corona, gusto nilang sukitsukiton ang matag usa sa mga kongresista kon nakasabot ba sa ilang gipirmahan ug kinahanglang mopasabot nganong wa nila hatagi og higayon si Corona nga makapanalipod sa iyang kaugalingon sa wa pa gi-impeach.

Gusto nila nga ibasura sa Senado, isip impeachment court, ang articles of impeachment nga gipada sa House of Representatives, nga sama niya og ranggo. Nagtuo tingali nga makalusot ang ilang binuang. Kay kon ipatigbabaw ang ilang binuang, sama rang ibasura ang mga pasangil batok ni Corona ug magapos nang bisan unsang pagsuway pag-impeach niya sa mosunod nga usa ka tuig.

-o0o-

Maayo na lang nga gibasura dayon ang ilang mosyon pinaagi ni Senate President Juan Ponce Enrile, nga maoy gitugyanan sa iyang kaubanang senator-judges paghukom alang nila. Maong human sa usa ka takna nga kalangay, nasugdan na gyod ang husay sa merito sa articles of impeachment.
Apan ang pasiunang kapildehan ni Corona nibisto sa tinuod nga taktika sa iyang kampo: Ang pagbukiki sa tanang kahigayonan paglangay sa proseso pinaagi sa bisan unsang technicalities nga ilang magamit. Mao nga inay tubagon nang mga pasangil, babagan nila ang pagpakita sa mga ebidensiya nga gihuptan sa prosekusyon ug pilion lang unsay ganahan nilang tubagon.

-o0o-

Wa magbinugtong si Corona sa pagbatok sa iyang impeachment. Klarong giduphan na sa mas gamhanang puwersa. Samang puwersa nga malampusong nitabon ni kanhi presidente Gloria Arroyo gikan sa tanang makiangayon nga mga pagsuway pagtul-id sa iyang kasaypanan ug pagpatubag niya sa mga eskandalo sa siyam ka tuig niyang pamunoan.
Usa sa maniobra sa itom nga puwersa mao ang paglibog sa katawhan, nga ang kinabag-an nagpaluyo sa impeachment. Gisugdan ni nila pinaagi sa paglabay og lapok sa tanang namasangil niya, labi nang mga naglibot ni Presidente Noynoy Aquino, sa pamasin nga dunay mopilit. Silay nangintriga nga inay si Corona ray paninglan, pangayoan sang ubang opisyal sa ilang statements of assets, liabilities and net worth (SALN). Apan kay niboluntaryo man dayong mga gipangayoan, nisamot kaapiki ang ilang kahimtang. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 16, 2012

2012-01-14T22:49:00.000-08:00

Bag-o sa Sinulog

Cebu City Sports Center--Unsay bag-o sa Sinulog? Mao ni kasagarang tubag sa akong mga higala pila ka adlaw sa wa pang Piyesta Senyor dihang ako silang gipangutana asa sila manan-aw sa grand parade. Ako silang gidasig pagtan-aw sa ubang manan-away. Wa gyoy puol ang pagpalamoy sa lunlon nga pagsaulog ug tim-os nga pangaliya sa mga wa pa pul-i sa Sinulog.
Apan gipili nila ang pagpabilin sa ilang mga pinuy-anan ug ubang mga dapit nga wa maabot sa kahuot sa trapiko tungod sa pagtak-op sa labing dagkong kadalanan alang sa parada. Ang ako ganing asawa nipalabi sa pagpakig-uban sa mahigalaon nga mga lumod sa Oslob.
Maong nag-inusara ko nga nangadlawon pagbaktas paingon dinhi.

-o0o-
Kinahanglan ba gyod nga dunay bag-uhon sa Sinulog? Kinahanglan ba gyod nga palabwan ang mga Sinulog sa nangaging katuigan? Di na ba diay paigo nga ang Sinulog mao lang gihapon? O malampuson lang gyod kaayong Sinulog nga wa maibani ang kalapad ug kasadya bisan nagkadaghan na matag tuig ang nihukom na nga di moapil ni motan-aw?
Tingali nakatabang pa gani sa Sinulog nga niiway nang pipila ka Sugbuanon aron paghatag og higayon sa mas daghang bisita gikan sa ubang mga lalawigan ug kanasuran nga nadani sa Sinulog. Maong di na ingon ana kalisod ang pagpahimutang sa katawhan nga nagpunsisok dinhi ug sa ubang bahin sa ruta.

-o0o-
Apan sa akong pagsuwat ini, akong nadunggan ang pangutana ni Kobe Bryant, "Where do you go from the top?," atol sa paglusad sa iyang labing bag-ong commercial sa sapatos nga "Kobe System." Ang iyang tubag? "You go over the top."
Mao diay nga ang mga tigpasiugda wa mangiyugpos sa ilang nangaging kadaogan. Mao diay nga bisan sa krisis sa kalibotanon ug lokal nga ekonomiya, gipaburot nila ang cash prizes sa mga mananaog sa parada. Apan unsaon pagdani pagbalik ang mga nakumbinser nga human sa 32 ka tuig nakit-an na nilang tanan sa Sinulog?

-o0o-
Sa akong pagpaingon dinhi, nagplano ko pagpuno sa akong camera sa mga letrato sa tanang nindot nga akong malabyan. Sa akong paglili, wa pa katunga ang sud sa memory card. Nawad-an na ba sab ko og interes bisan sa ubang manan-away?
Mas nadani ko sa wali ni Msgr. Cris Garcia human sa fluvial procession: "Ang pagpaduol sa mga deboto sa imahen ni Sto. Niño mao ang panag-abot sa tawo ug sa langit." Ug sa wali ni Obispo John Du human sa solemn procession: "Ang pag-ampo kuyog sa ubang mga deboto mas makapalawom sa imong pagtuo.
Maong palihug ayaw kahibung kon sa among Sinulog coverage sunod tuig (kon paabton pa) mohangyo ko sa mga tagduma sa ABS-CBN nga adto na ko magpa-destino sa Basilica del Sto. Niño. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 15, 2012

2012-01-13T23:10:00.000-08:00

Andam sa baha

Ouano Wharf, Mandaue City--Lahi sa niaging tuig, way uwan dinhi sa pagsugod sa fluvial procession, ang pagbanhaw sa mabulukon ug makasaysayanon nga labing unang pagdunggo sa imahen ni Sr. Sto. Niño sa kabaybayonan sa Sugbo. Maayo ang kahimtang panahon. Malinawon ang dagat. Hapsay ang lumbay ug paglawig sa mga nanguyog.
Lahi sa niaging tuig, nag-uwan sa tibuok gabii, gani nagsugod og bunok sa Biyernes pa sa hapon. Maong lahi sa niaging tuig nagbaha ang pipila ka bahin sa usa ug tunga ka kilometro nga ruta sa foot precession nga nihatod sa imahen nilang Sr. Sto. Niño ug Birhen sa Guadalupe gikan sa St. Joseph Shrine sa kinapusoran sa Mandaue paingon dinhi.

-o0o-
Niubog sa baha ang tanang nanguyog sa prosesyon. Usa sa hamtong nga mga deboto nga akong nasundan wa kapugong sa iyang kaugalingon nga pagtuaw, "di gyod unta ni mahitabo kon buhi pa si Nitoy." Iyang gipasabot si anhing Ernesto Ouano, nga maoy nagsugod sa tradisyon pagpasakay sa imahen sa ilang barko ug pagpangu sa fluvial procession nga ari manukad sa ilang pantalan.
Bisan sud sa Ouano compound, may pipila ka bahin nga gibahaan. May mga sakyanan ganing diriyot madakin-as tungod sa kahumok sa yuta. Apan nahilom ang tanang yangungo sa katawhan pagkakita nila sa imahen. Nakatabang sab ang libreng kape, pan ug lugaw sa mga bata ug mga dagko.

-o0o-
Gipasaligan ko sa mga anak ug mga apo ni Ouano, nga akong gikahinabi sa una nakong pag-cover dinhi sa niaging tuig, nga determinado silang ipadayon ang paghimong piyesta sa adlaw sa fluvial procession. Imbitado ang tanang bisita sa makabuhong nilang kumbira.
Apan tungod tingali sa kadaghan na sa uban pa nilang mga gimbuhaton, o sa nabantog nga panagsungi sa pipila ka mga sakop sa pamilya, wa nay nakatutok sa tanang detalye nga gipaka-importante sa ilang amahan. Sama sa drainage.
Pasayloa, apan di kong kapugong sa akong kaugalingon pagtandi nila ni Cebu City Mayor Mike Rama.

-o0o-
Sawaya ang iyang budget (nga daghan uyamot nga buslot) ug sawaya ang iyang ka-showbiz (gidungog nga may mga uniporme sa iyang sakyanan sa tanang okasyon nga tambongan ug mga alarma nga tubagon, nahibaw-an pa ganing magbitbit gyod og CD sa duyog sa iyang mga kanta), apan di nimo masaway ang takos nga pagduma ni Rama sa Sinulog Grand Parade.
Timaan sa kaandam ni Rama sa bisan unsang kakulian mao ang pag-isa niya sa kahigayonan nga mobunok ang uwan ug bahaan ang pipila ka bahin sa ruta solemn procession ug sa grand parade. Napahigayon ang prosesyon nga luwas sa gipasidaan nga pag-uwan-uwan. Hinaot nga sa grand parade masayop na sab, sama sa naandan, ang Pagasa. Ug di na masuwayan unsa kaandam si Rama. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 14, 2012

2012-01-12T23:00:00.000-08:00

Digital nga Gozos

Ingon ining higayona sa tuig, pila ka adlaw dayong Piyesta Senyor, bahaan mi og hangyo sa mga tigpaminaw nga mangayo og kopya sa "Gozos: Batobalani sa Gugma," ang gamhanang awit sa tinuig nga kapiyestahan ni Sr. Sto. Niño. Kay wa na may uso ang tape recorders ug hasol man ang pag-burn ug pag-apud-apod og CDs (compact discs), kasagaran amo silang padad-an og MP3 files.
Kon pipila lang ang mangayo, mahimo rang i-email ang MP3 files sa Gozos. Apan kon kaliboan na ang manghangyo, dakong problema ang pagtagsa-tagsa pagpada nila og kopya sa kanta. Maong napugos mi pagpalaban sa internet pagpangita og mas sayon nga alternatibo.

-o0o-
Ang akong gihimo sa niaging pila na ka tuig mao ang pag-umol og email group ug pagdapit sa mga tigpaminaw sa pag-subscribe sa grupo. Mapuslanon kaayo ang grupo sa matag higayon nga duna koy mahinungdanong mga dokumento, video, audio ug ubang files nga mapuslanong i-apud-apod dayon sa mga tigpaminaw.
Ang DYAB Cebu Email Group maoy unang natukod dihang nisulbong ang panginahanglan sa Pinoy nga mga trabahante sa Canada pila ka tuig nang nilabay (kon gusto kang mo-subscribe, palihug pagpada lang blangko nga email sa dyab-cebu+subscribe@googlegroups.com). Sunod nga natukod ang DYAB 1512 Email Group alang sa among news materials (maka-subscribe ka pinaagi sa pag-email sa dyab1512+subscribe@googlegroups.com).
Gipada nako ang Gozos sa duha ka email groups.

-o0o-
Timaan tingali sa paspas nga pagkausab sa mga teknolohiya, o hasolan na lang ang mga tigpaminaw nga motultol hain nila nabutang ang ilang MP3 file sa niaging Piyesta Senyor, o mas daghan na ang may internet access ug nakasinati sa kasayon pag-download og digital music, magkapuliki gyod mi pagtabang pagsangyaw sa Gozos matag Enero.
Nabantayan nako nga mas taas nang panahon nga gigahin sa among mga tigpaminaw sa social media networks kay sa ilang email accounts. Maong inay magsalig sa email groups, nakahukom mi pagbutang na lang og links sa Facebook, Twitter ug Google+.

-o0o-
Apan makahatag lang mi og link kon makakita mi og host sa MP3 file sa Gozos. Gikapoy na ko og balikbalik og upload sa sites nga motangtang sa files human lang sa pila ka adlaw, o mosamuk-samok og daghang banner ads sa di ka pang ka-download.
Nidangop ko sa Google Docs. Nga modawat na og bisan unsang files, apil nang MP3. Lahi sa FB ug YouTube nga video files ra. Ang among MP3 file sa Google Docs hawan kaayo, way sabod nga nihatag dayon namo og link para sa tanang networks. Kon friend nimo ang DYAB 1512 sa FB, Twitter o Google+, ma-click nimo ang among gi-post nga link ug mapaminaw dayon ang 128 kbps ug 6 mb nga kopya nimo sa Gozos. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 13, 2012

2012-01-11T23:36:00.001-08:00

Liwat ni Corona

Ang pagkabisto nga nagdumili sab diay pagpakita sa ilang statement of assets, liabilities and net worth (SALN) si Bise Presidente Jejomar Binay ug ubang mga opisyal sa gobyerno di makaiban sa dakong eskandalo sa paugat ni Chief Justice Renato Corona pagtahan sa iyang SALN atubangan sa sibaw nga mga pasangil nga niburot pag-ayo ang iyang katigayonan bugti sa iyang pagpabor ni kanhi presidente Gloria Arroyo ug sa higanteng mga kompaniya nga may mga kaso sa Korte Suprema.
Si Corona ang ipaubos sa impeachment trial sugod karong Lunes. Ang pasangil nga ang ubang mga opisyal nakahimo og susamang kalapasan di makapa-absuwelto niya. Di makalingkawas ang sinumbong nga kawatan tungod lang kay gawasnon ang ubang kawatan.

-o0o-
Kon mangugat si Corona atubangan sa senator-judges nga di siya angayng silotan sa pagtago sa SALN kay nahimo sab nilang Binay ug bisan sa mga sakop sa House prosecution panel nga gipangulohan ni Kongresista Neil Tupas, wa siyay kalainan sa motoristang natsambahan sa traffic enforcer nga ilegal nga nag-parking nga labihang nakakisikisi kay ang ubang mga motorista nga sama og kalapasan wa madakpi.
Kay siya man ang gikiha, siya ang angayng manubag. Angayng ipasabot ngadto sa katawhan--nga maoy tinuod nga girepresentahan sa mga sakop sa impeachment court--nganong gitago ang iyang katigayonan ug nganong nakapalit og kabtangan nga di maabot sa gamay niyang suholan.

-o0o-
Samtang gipaningot na og bugbog si Corona, nga di na ganing kapugong sa iyang mga luha kon makadungog sa kantang "Impossible Dream," angay sab nga molubong sa yuta sa ilang mga ulo--kana, kon duna pay uwaw--silang Binay, Tupas ug kaubanan. Si Corona makapasalipod sa lagda sa Korte Suprema, sukad pa sa panahon ni chief justice Andres Narvasa (kansang pamunoan gihulagway sa mga abogado nga "the best Supreme Court money can buy"). Sa pikas nga bahin, way lagda nga nagdili nilang Binay, Tupas ug kaubanan pagpakita sa ilang SALN.
Angay sab silang mopasabot sa katawhan. Di mapapas sa impeachment trial ang ilang pakauwaw. Apan unahon nato si Corona.

-o0o-
Gihangop ni Corona ang kahigayonan pagpanalipod sa iyang kaugalingon. Apan pasiuna niyang salida nagpakita hinuon nga di siya andam nga motagsa-tagsa pagtubag sa dagko ug daghan uyamot nga mga pasangil batok niya.
Sa pag-abli sa impeachment trial sa alas-2 sa hapon karong Lunes, liwas sa Piyesta Senyor sa Sugbo, inay modiretso pagtubag sa mga pasangil, gusto ni Corona nga unahon pagsukitsukit silang House Speaker Sonny Belmonte ug ubang mga kongresista nganong nakatigom dayon sila og 188 ka pirma pag-impeach niya. Naanad na ba pag-ayo si Corona sa morang umang nga lihok sa mga hukmanan nga ubos sa iyang pagduma? Nga na-alarma sa kalit nga pagpaspas pagtuyok sa ligid sa hustisya? Nga mahimong moligis niya? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 12, 2012

2012-01-10T23:12:00.001-08:00

Tago sa ngitngit

Ambot nganong nagpapating si Chief Justice Renato Corona hangtod karon. Bisan sa sibaw nga mga awhag gikan sa nagkalainlaing sektor, padayon niyang gitagoan ang iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN). Ang pagpakita sa iyang SALN mao untay labing epektibong panagang sa sunudsunod nga mga pasangil sa pangurakot batok niya.
Nakapakita na og mga dokumento ang mga sakop sa House prosecution panel nga nakapalit si Corona og mahalon nga mga pinuy-anan. Nga di niya mahimong maabot kon basehan ang kataposang mga SALN nga iyang gisumiter sa wa pa matudlo sa Korte Suprema. Nahadlok ba si Corona nga ang iyang SALN makapasamot pagpalig-on sa mga pasangil batok niya?

-o0o-
Nakapasamot sa kaparat sa kahimtang ni Corona mao ang pagkabisto nga ang usa sa condominium units nga iyang napalit gipresyohan og ubos kaayo kay sa presyo sa kasilinganan nga mga kabtangan. Ug nga ang kompaniya nga ni-baratilyo pagbaligya sa condo niya may nag-ung-ong nga kaso sa labawng hukmanan dihang gipalit ni Corona ang ilang kabtangan. Mga dokumento sa Korte Suprema nagbutyag sab nga si Corona nanginlabot paghusay sa kaso ug gani nipabor pa sa kompaniya.
Gitandi ni Corona ang iyang kawsa sa pakigbisog alang sa demokrasya. Angay siyang pahinumdoman nga ang demokrasya nagdasig sa pag-atubang sa kahayag, di sa pagtago sa kangitngit.

-o0o-
Nagpasalipod si Corona sa lagda sa Korte Suprema mapakita lang ang SALN sa mga mahistrado kon pangayuon sa pormal nga mga petisyon nga ang katuyoan di fishing expedition. Nakapait mao nga sila ra sang Corona ug kaubanan ang magbuot may sukaranan bang mga petisyon sa pagpangayo sa ilang SALN.
Ambot nganong nakaako ang Korte Suprema pag-umol sa binuang nga lagda. Ambot nganong nitugot lang ang ubang mga buhatan sa gobyerno nga bugal-bugalan sa mga mahistrado ang mga lagda sa accountability ug transparency. Hilas ang lusot nga mahimong gamiton ang SALN batok sa mga maghuhukom kay samang panginahanglan gituman man sa ubang mga opisyal sa gobyerno, apil na sa presidente, nga mas dako og responsibilidad ug mas daghan og kaatbang kay nila.

-o0o-
Di mapriso si Corona kon mopili sa paglingkawas gikan sa nangalisbo nga proteksiyon sa lagda. Way makapugong ni makakiha ni Corona kon moboluntaryo pagpakita sa iyang SALN. Ang pagtahan sa tinagoan nga dokumento mahimong makapadasig sa iyang kaubanang mga mahistrado pag-angkon sa kamatuoran nga di mahimong lumloman ang listahan sa ilang katigayonan hangtod sa hangtod.
Nipasalig si Atty. Jose Midas Marquez, ang turutot ni Corona, nga ipagawas ang SALN sa iyang amo sa tukmang dapit ug sa tukmang higayon. Ang impeachment trial mao ang labing tukmang dapit. Ug ang labing tukmang higayon mao karon dayon--sa di pa matental si Corona pagdoktor sa SALN aron pagpahaom sa bag-ong nabisto niyang kabtangan. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 11, 2012

2012-01-09T22:56:00.001-08:00

Kahilas sa Senado

Samtang nagkaduol ang pagsugod sa impeachment trial ni Chief Justice Renato Corona, ang mga senador nga niisip sa ilang kaugalingon nga mga eksperto sa balaod nagsige og tambag sa ilang kaubanan sa pagtuon sa mga libro sa balaod ug sa mga lagda sa pagtimbang-timbang sa mga ebidensiya pag-andam sa ilang kaugalingon sa mahinungdanon nilang gimbuhaton.
Way lalis nga kinahanglang mangandam ang mga senador alang sa mahinungdanong husay. Apan gihilasan ko sa mga senador nga gustong mokumbinser sa katawhan nga mahimo silang mausab sa usa lang ka pamilok, o sa pila lang ka adlaw nga pagbasa sa mga libro sa balaod ug ebidensiya. Kasukaon ko sa ilang pasalig nga manglingkod sila isip ligdong nga mga maghuhukom.

-o0o-
Ang nihukas sa pagpaka-aron-ingnon sa mas hamtong niyang kaubanan mao ang di abogado nga si Senador Antonio Trillanes IV. Inay sundon ang nanggungis na niyang kaubanan, gisubay ni Trillanes ang sukaranan, kasaysayan ug mga prinsipyo sa impeachment process nga igo lang natong gikopya sa Estados Unidos.
Nahibaw-an ni Trillanes nga di tinuod nga husay sa korte kon dili politikanhon ang impeachment trial. Nga ang hukom sa mga senador di kinahanglan nga ipasikad lang sa mga ebidensiya. Mahimo silang mohukom pag-absuwelto o pagkonbikto ni Corona pinasikad sa ilang gituohan unsay mas makaayo sa nasud ug sa katawhan.

-o0o-
Laing timaan nga politikanhong proseso ang impeachment trial mao ang kahilom sa konstitusyon kon unsa kalig-on ang mga ebidensiya nga gikinahanglan pagkonbikto sa sinumbong: Beyond reasonable doubt ba sama sa mga kasong kriminal?; preponderance of evidence sama sa mga kasong sibil?; o substantial evidence sama sa mga kasong administratiba?
Matod ni Trillanes kon tinuoray pang husay ang impeachment trial, gisangon unta ni ngadto sa Korte Suprema nga giduma sa mga maghuhukom nga way lama sa politika ug maoy tinuod nga mga batid sa balaod. Gitugyan ni sa Senado aron matuki ang politikanhong mga krimen batok sa katawhan.

-o0o-
Maong sa sunod higayon nga magbuwa ang baba nilang Senate President Juan Ponce Enrile ug kaubanan pagpanghudlat nga mahimo nilang kontrolahon unsay ipanulti ug himuon sa tanang nahilambigit sa husay, palihug pikati sila. Ang mga senador, bisan magsul-ob na og maroon nga mga kapa, magpabiling mga suluguon sa katawhan.
Di nila masigaan sa mata ug mapahilom ang katawhan nga mopadayag sa ilang hunahuna mahitungod sa mga pasangil batok ni Corona. Ug di mahimong bungul-bungolan lang sa mga senador ang sentimento sa publiko sa wa pa, atol sa ug bisan human na sa husay. Kay ang katawhan mao ang tinuod nilang agawon. Nga mas sayon nga motangtang nila sa katungdanan pinaagi sa sunod nga piniliay kay ni Corona ug sa ubang mga mahistrado nga wa pilia sa katawhan. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 10, 2012

2012-01-08T23:18:00.001-08:00

Mas dakong premyo

Ang prosesyon sa Black Nazarene di kinahanglan nga gastohan og dako. Wa magkinahanglan og higanteng sponsors. Wa magkinahanglan og endorsement sa inilang mga deboto. Magpunsisok gyod matag tuig ang minilyon ka mga deboto tungod sa ilang pagtuo nga ang pagsakripisyo pagtiniil pagkuyog sa prosesyon makapagaan sa ilang mga suliran ug makatuman sa ilang mga pangilaba.

Tawga sila og mga panatiko, o tapaw ug panghunahuna, o hugot ug hingpit lang gyod nga nituo, nga kon makapahid sa imahen ang ilang panyo, labakara ug toalya, mamaayo ang ilang mga sakit, maharuhay ang ilang pagpuyo, magkahiusa ang ilang pamilya ug makasugakod sila bisan sa labing lisod nga mga pagsuway.

-o0o-
Mas hapsay ug mas daghan pa ang mga deboto nga mokuyog sa solemneng prosesyon ni Sr. Sto. Niño karong Sabado sa hapon latas sa labing dagkong kadalanan sa Dakbayan sa Sugbo. Wa silay gisunod nga inilang mga artista. Wa mag-apas og isabod nga libreng mga produkto.
Mao nga ang solemneng prosesyon di sab kinahanglan nga gastohan og dako. Wa magkinahanglan og adunahan nga sponsors. Ni endorsement sa popular nga mga deboto. Magpunsisok gyod matag tuig ang minilyon ka mga deboto tungod sa hugot nga pagtuo nga di ihikaw sa Balaanong Bata ang ilang gipangaliya nga maayong panglawas, mas maayong trabaho ug mas tunhay nga mga relasyon.

-o0o-
Di sama kadaghan ang manguyog, apan di mabiya sa kamabulukon sa ubang mga ritwal sa Piyesta Senyor, ang tinuig nga Fluvial Procession karong Sabado sa buntag, ang pagbanhaw sa pagdunggo sa imahen ni Sr. Sto. Niño sa Sugbo uban sa pundok ni Ferdinand Magellan niadtong 1521.
Dihay pagsuway paghimo og inidigay sa labing mabulukon nga barko nga moapil sa prosesyon sa dagat. Apan wa molahutay. Kay wa kinahanglana. Wa mag-apas og premyo ang mga mangapil. Maong way bayranan sa rehistrasyon, di kinahanglan nga gastohan og dako, wa magkinahanglan sa suporta sa daghang sponsors. Wa mag-agad sa endorsement sa inilang mga personalidad.

-o0o-
Mao ni dakong problema sa Sinulog Grand Parade. Inay ipadayon nga si Sr. Sto. Niño ang sentro sa kalihokan, ang mga tigpasiugda nagsige og paburot sa mga premyo ug pangita og bag-o ug lahi nga kalingawan.
Salamat sa mga paningkamot sa Sinulog Foundation Inc., nilahutay ang Sinulog human sa tulo ka dekada. Apan unsay sangpotan sa ilang padayon nga pagpaburot sa mga premyo ug pagmugna og bag-o ug lahi nga kalingawan? Hangtod kanus-a sila nga mamawi sa mas dakong gasto sa tinuig nga kalihokan pinaagi sa pagpahamtang og mas dagkong bayranan sa mga manan-aw ug manginabuhi sa Sinulog?
Kanus-a man sila makamatngon nga way kuwarta ni kalingawan nga makalabaw sa gipasalig ni Sr. Sto. Niño ug sa Black Nazarene nga ganti alang sa maayong buhat ug tim-os nga pagtuo? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 9, 2012

2012-01-08T00:30:00.000-08:00

More Fun sa Sinulog

Ang kontrobersiya sa bag-ong slogan nga gilusad sa Department of Tourism, "It's More Fun in the Philippines," hinaot nga motutok sa mas dakong hulagway sa industriya sa turismo. Hinaot nga ang init nga lalis pabor ug batok sa bag-ong slogan wa manukad sa pagtuo nga masulbad ang mga suliran sa turismo pinaagi lang sa mas haom ug epektibong slogan.
Di mokalit lang og sulbong ang gidaghanon sa mga turista tungod lang kay nakatsamba ta og slogan, nga tinuorayng magrepresentar sa dagway, kultura ug pangandoy sa nasud ug sa katawhan. Mas dako ang kausaban nga gikinahanglan aron mahimo tang tinuoray nga mas madanihon ngadto sa lokal ug langyawng mga turista.

-o0o-
Mas sayon nga lalisan ang bag-ong slogan. Mas lisod tukion ang mas seryusong mga suliran sa industriya sa turismo, sama sa kakabos sa kadalanan, kaapiki sa transportasyon, nagkamang nga mga linya sa komunikasyon, nag-usbaw nga kriminalidad, kahugaw sa kadagatan ug kalikopan ug nagpadayong kanser sa pangurakot.
Kining maong mga suliran wa masulbad sa "Wow Philippines" ni kanhi tourism secretary ug senador Richard Gordon, ni sa "Pilipinas Kay Ganda" ni kanhi tourism secretary Alberto Lim. Di sab masulbad ang mga suliran sa usa lang ka pamilok bisan pa sa "It's More Fun in the Philippines sa bag-ong tourism secretary nga si Ramon Jimenez.

-o0o-
Malilian ang mga buslot sa industriya sa turismo kon imong paminawon ang reklamo sa pipila sa atong mga bisita sa Sugbo alang sa Piyesta Senyor ug Sinulog:

Mga pasahero nga nakaabot sa plitehan sa ayroplano nagbagulbol sa kanihit sa mga sakyanan ug kaabunda sa pangilkil nga nisugat nila paggawas sa Mactan-Cebu International Airport;

Nga mao say giyawyaw sa mga naglawig sa dagat sa pagkawas nila sa mga barko ug paggawas sa pantalan;

Ang mga nag-bus nangreklamo sa kalibaungon ug kangitngit ug kahuot sa atong kadalanan; ug

Silang tanan nitiyabaw sa gipaburot nga bayranan sa beach resorts, hotels ug pension houses.

-o0o-
Ang gisaad ni Presidente Noynoy Aquino nga mas agresibong paggasto alang sa infrastractura karong tuiga, kon matuman, makahimong "more fun" sa pagbiyahe sa gikan ug paingon sa nagkalainlaing destinasyon sa sud ug gawas sa Pilipinas. Kon molahutay ang paggukod sa labing dagkong kawatan, mahimo nang "more fun" ang mga transaksiyon sa gobyerno ug pribadong sektor.
Ang dagkong katalagman nga nitapos sa 2011 ug nisugat sa 2012 hinaot nga makapugwat na gyod sa gobyerno ug natong tanan sa kadinalian sa panginahanglan pagpanalipod sa atong kalikopan. Ang kaligdong sa liderato ni Aquino hinaot nga makapalambo sa panginabuhi ug makalimpiyo sa kapolisan ug mosangpot sa pagtidlom sa krimen. Mapalambo lang ang komunikasyon kon mangisog nang gobyerno batok sa pangabuso sa mga kompaniya sa telepono, nga hangtod karon nagpaugat pagpahamtang og P1 inay P0.80 matag text nga bayranan. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 7, 2012

2012-01-05T22:41:00.001-08:00

SALN ni Corona

Nagkahugot ang pisi sa liog ni Chief Justice Renato Corona. Ang tanan niyang masuk-anong mga panghimakak sa mga pasangil sa pangurakot nahimong taphaw tungod sa iyang pagdumili pagpakita sa iyang statements of assets, liabilities and net worth (SALN). Kon wa siyay gitagoan, unsa may iyang kahadlokan?
Ang kinaham nga panagang ni Corona, nga igo lang siyang nituman sa resolusyon sa Korte Suprema nga mabutyag lang ang SALN sa mga mahistrado kon dunay makiangayon nga petisyon nga dasonan sa labawng hukmanan, di na mosalir. Kay duha sa iyang kaubanan boluntaryo nang nitahan sa ilang SALN ug gawasnon na karon ang mga magbubuhis pagsusi sa tanan nilang kabtangan ug utang.

-o0o-
Abunda ang sukaranan sa mga pagduda nga niburot ang katigayonan ni Corona tungod sa kasuod niya ni kanhi presidente Gloria Arroyo. Labi na tungod sa dako ug dinaliang panginahanglan ni Arroyo sa iyang proteksiyon. Hapit tanang nasikit ni Arroyo nabuhong. Ang kasagaran di sa legal nga mga paagi.
Apil sa nabuhong mao ang labing dagkong haligi sa Simbahang Katoliko. Mao diay nga tak-om kaayo ang Catholic Bishops Conference of the Philippines (CBCP) sa mga awhag niadto sa resignasyon ni Arroyo human sa Hello Garci scandal. Kay gawas sa minilyon ka pesos nga pundo sa gobyerno nga gipabaha sa ilang mga parokya, may pipila nila nga nangayo ug nahatagan og luhong mga sakyanan.

-o0o-
Kon gipuno ni Arroyo sa mga grasya ang iyang kinaham nga mga obispo, unsa sab kahay iyang gisabod alang ni Corona, ang iyang kinaham nga mahistrado. Di mangahas si Arroyo pagsupak sa mga lagda batok sa midnight appointments, sa pagpamugos pagtudlo ni Corona isip chief justice duha ka buwan sa wa pang piniliay niadtong Mayo 2010, kon di pa hingpit ang iyang pagsalig nga duphan siyang Corona kon simbako di mahigalaon niya ang mopuli nga pamunoan.
Tuod man, wa pakyasa ni Corona si Arroyo. Sa labing mahinungdanong mga kaso, gikan sa pagtukod sa pagbasura sa Truth Commission ngadto sa pagsalikway sa watch list order batok ni Arroyo, gipamatud-an ni Corona nga sa tanang higayon palabihon niyang interes ni Arroyo kay sa nasud ug sa balaod.

-o0o-
Usa sa epektibong paagi pagmatuod sa krimen mao ang pagsubay sa iyang mga bunga. Mao ni gihimo sa House prosecution panel nga maoy moasal ni Corona sa impeachment trial sa Senado nga sugdan karong Enero 16. Nahimong mas sayon ang ilang trabaho tungod sa kaandam sa bag-ong liderato sa mga buhatan sa gobyerno paghatag nila sa gikinahanglang mga dokumento.
Gawas sa condominium units, unsa pa may laing kabtangan nga gitago ni Corona? Diin man gikan ang iyang katigayonan--sa mga benepisyo sa iyang asawa gikan sa mga posisyong giggasa ni Arroyo, o sa pulos gikuwestiyong mga pasidungog gikan sa UST ug Ateneo? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 6, 2012

2012-01-04T23:45:00.001-08:00

Baha sa Opon

Basak, Lapulapu City--Siyam ka adlaw na human sa kusog nga bunok sa uwan dinhi ug ubang bahin sa Sugbo ug Kabisay-an, wa pa makahubas ang baha nga nisud sa gatosan ka kabalayan, nakapilde sa mga kabtangan ug nakahulga sa daghang kinabuhi. Sukad pa niadto nga ampay sa baha ang Basak kay mas ubos sa kasilinganang mga barangay. Apan di ni igong rason nga pasagdan lang sa lokal nga mga opisyal ang pait nga kahimtang sa mga molupyo.
Alas-tres sa kadlawon niadtong Disyembre 27 nga napugwat ang mga molupyo sa Purok 4 ug kasilinganang mga sityo kay nilapaw na sa ilang mga katre ang baha. Nanglutaw nang ilang kabtangan ug wa nay laing nahimo gawas sa pagbakwet ngadto sa mas tag-as nga kabalayan sa ilang mga silingan.

-o0o-
Nadisgrasya ko sa way hubas-hubas nga baha dinhi dihang naghatod og pinaskohan alang sa akong inahan ug pamilya sa akong manghod nga nagpuyo luyo sa Mactan Doctors Hospital. Kinahanglan kang magkaang-kaang paglakaw pagtunob sa nag-igdal nga mga bato ug tipaka sa semento aron di matuslob sa lawom nga mga lim-aw.
Apan tungod sa kabug-at sa akong gisakwat, nabuwasot gyod ko sa kanal nga natabonan sa laya nga mga dahon ug sagbot. Maayo na lang nga baga ang akong sapatos ug medyas ug nakahaw-as na ko sa wa pa hingpit mohunob ang lang-og nga tubig ug lapok.

-o0o-
Si Barangay Kapitan Isabelito Darnayla sa Basak nibasol sa sayop nga desinyo sa drainage system nga gipatuman sa City Hall. Matod niya ang iyang barangay maoy gihimong lutsanan sa tanang kanal sa lima ka barangay, apil na sa Poblacion, Gun-ob, Agus ug Pajo. Apan gawas nga mas gamay ang baba, mosumbalik pa gyod ang tubig kon maatol nga taob ang dagat.
Ang kusganong pagsupak ni Darnayla sa pag-imbudo sa tanang kanal paingon dinhi nisangpot sa iyang pagkapriso sud sa duha ka adlaw ug pagpasaka og kasong sedition batok niya niadtong 2006. Niinsistir si Darnayla nga mas epektibo kon palutson ang drainage sa Barangay Buaya nga dunay mas dagkong kanal duol sa Mactan-Cebu International Airport.

-o0o-
Si Roldan Limpangog, ang sinaligan ni Mayor Paz Radaza sa Basak, ang iyang gipaatubang namo. Matod niya wa pasagdi sa mayor ang mga biktima sa baha ug padayong naningkamot pagsulbad sa baha. Apan di siyang kahatag og detalye mahitungod sa gipahibawo sa mayor nga paggahin og P30 milyones pagpalambo sa drainage system sa Basak.
Niangkon hinuon si Limpangog nga wa pa gyod matikad ang drainage system sa sudluon nga mga sityo sa Opon. Niangkon sab siya nga gitugotan sa City Hall ang pagtukod sa subdivisions kansang mga kanal wa masumpay sa drainage system sa dakbayan. Ambot nganong hangtod karon saad lang gihapon ang sulbad sa mga Radaza sa baha. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 5, 2012

2012-01-03T23:53:00.001-08:00

Paugat ni Corona

Bisan way nikubit, nagpaugat gihapon ang mga dumadapig ni Chief Justice Renato Corona nga paspas nga pag-impeach sa House of Representatives makapahuyang kon di man hingpit nga makaguba sa Korte Suprema. Hangtod karon di pa gyod silang kadawat nga labihang daghanang mga kongresista ang nipirma sa articles of impeachment batok ni Corona sud sa pila lang ka oras.
Nabisto hinuon ang tinuorayng baraha sa nangangkon nga mga eksperto sa balaod: Ang ilang mga argumento susama gyod sa mga linya sa mga abogado ug mga tigpamaba ni Corona; ug managkaluha ang ilang awhag nga ibalik sa House o hingpit na gyong ibasura ang kaso.

-o0o-
Ang mga nidupa ni Corona pulos nagtinguha paglibog sa publiko ug paglangay sa impeachment trial. Kay wa man nila nailad ang kinabag-an, nga klarong nagpaluyo sa hiningusgang kampanya ni Presidente Noynoy Aquino batok sa pangurakot ug mas klarong niisip nilang Corona ug kanhi presidente Gloria Arroyo nga maoy labing dagkong babag sa kampanya, ang nahibilin nilang kapilian mao na lang ang pagsabotahe sa proseso.
Ang Korte Suprema maglisod na pagsud sa salida. Kay nipasidaan nang mga senador nga militar ray makapugong nila sa paghimo sa impeachment trial ni Corona sugod karong Enero 16, liwas sa piyesta ni Senyor Sto. Nino sa Sugbo.

-o0o-
Igo lang naneguro ang mga senador. Mayoriya nila, gawas lang tingali sa mga alyado nilang Arroyo ug Corona, di ganahan nga mahisama sa mga kongresista nga gisiyam-siyaman una nakatiwas sa pag-impeach ni kanhi Ombudsman Merceditas Gutierrez.
Wa ray 24 oras human sa pagpasaka ni Gutierrez og petisyon nga nagkuwestiyon sa legalidad sa impeachment process sa House, bisan wa pa mabasa sa tanang mahistrado ang petisyon, gigapos dayon sa Korte Suprema ang mga kongresista. Apan naabtan og dul-an sa tunga sa tuig una nalibkas ang pagdili ug nakapadayon ang mga kongresista pag-impeach ni Gutierrez.

-o0o-
Inanay nang nitumaw ang mga ebidensiya nga sagubangon ni Corona kon mosungasong gyod sa impeachment trial. Nalilian nang mga anomaliya nga gipasangil batok sa iyang asawa, nitumaw nang kuwestiyonable niyang doctorate gikan sa University of Sto. Tomas (UST) ug nabisto nang mahalon niyang condominium unit nga giingong wa maapil sa iyang statement of assets, liabilities and net worth (SALN).
Gituyo sa mga sakop sa House prosecution panel ang pagpagawas nang daan sa pasiunang mga ebidensiya nga ilang nahuptan ngadto sa media, sa di pa magkatigom ug makaluwat ug mga pagdili ang Senado isip impeachment court. Kini aron kalikayan ang kutas, higpit ug duguon nga husay atubangan sa senator-judges. Klarong gipasidan-an si Corona nga kon di makuha ang mayoriya nga gikinahanglan pagkonbikto niya, may igo silang natumpi nga mga ebidensiya ug mga saksi pagguba sa bisan unsang kaligdong nga nahibilin sa nangalisbo na niyang pagkatawo. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 3, 2012

2012-01-02T22:46:00.001-08:00

P25.6M gikan sa Sugbo

Bisan gitak-opan na ang duha ka semana nga Kapamilya Relief Campaign pinaagi sa "Grand Hakot Day," nga malampusong nihatod sa tanang nahibiling hinabang sa mga Sugbuanon alang sa mga biktima sa bagyong Sendong ngadto sa barko sa Philippine Navy, padayong nangabot sa ABS-CBN Complex ang mga hinabang.

Maayo na lang nga gihatagan mi og dugang usa ka adlaw nga lugway sa paghatod sa tanang paapas nga relief goods sa di pa molarga ang BRP Bacolod City paingon sa Dumaguete City, Negros Oriental. Maong nanghuwam na sab mi og trak ug mga kargador gikan sa Lapulapu City Hall aron motiwas paghakot sa bag-ong nangabot nga mga hinabang.

-o0o-
32,495 ka food packs ang among napada. Ang matag food pack, nga dunay duha ka kilong bugas humay, duha ka latang sardinas ug tulo ka putos nga noodles, gipresyohan namo og P100. Ang mga sinina gipresyohan sa ABS-CBN Foundation og P70 ang kilo. Samtang ang matag karton sa tubig among gikuridas og P150.
Kapin sa P3.2 milyones ang balor sa pagkaon; kapin sa P621 mil ang tubig; P15.4 milyones ang mga sinina; ug balor og kapin sa P1 milyon ang uban pang hinabang. Sa kinatibuk-an, nikabat og P20.4 milyones ang tanang relief goods.

-o0o-
Nag-abut-abot sab ang cash donations ug mga tseke. Nga sa akong pagsuwat ini, niabot na og P5.8 milyones. Naibanan ni og kapin sa P300 mil nga among gipalit og 200 ka sakong bugas humay alang sa unang duha ka hugna sa pag-apud-apod og hinabang sa Dumaguete, Tanjay ug ubang bahin sa Negros Oriental. Taplan mi sa ABS-CBN Foundation sa tanan namong gasto pagpamalit og mga sako, plastik ug higot alang sa repacking.
Sa ato pa, ang tanang hinabang nga natigom sa Kapamilya Relief Campaign mobalor og P25.6 milyones. Kining tanan gikan sa mga Sugbuanon, sa mga kabos ug adunahan, sa nagkalainlaing hut-ong sa manggihatagon nga katilingban.

-o0o-
Pipila sa mga leksiyon nga among nakat-onan ning labing uwahing hugna sa Kapamilya Relief Campaign:

Mas maayong i-repack nang daan sa mga motabang ang ilang mga hinabang ginamit ang 2-3-2 nga formula sa ABS-CBN Foundation--duha ka kilong bugas humay, tulo ka putos nga noodles ug duha ka latang sardinas;

Mas maayong isud nang daan og sako ang mga sinina (alang sa mga bata ug dagko, lalaki ug babaye), o mga sapatos (palihug isumpay ang mga pares aron di magkabuwag), o mga duwaan, o mga gamit sa kusina; ug

Organisahon nang daan ang mga boluntaryo aron nga di na masagolan sa mga manglawgaw ug magkiat-kiat lang, o sa mga manghilabot ug magpahimus gyod. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for January 3, 2012

2012-01-01T23:55:00.001-08:00

Grand Hakot Day

Dihang nisugot ang Philippine Navy nga pasimangon paingon sa Sugbo ang usa sa labing dako ug labing bag-o nilang barko, ang BRP Bacolod City, aron makarga sa usa lang ka biyahe ang tanang hinabang sa mga Sugbuanon alang sa mga biktima sa bagyong Sendong, labihan namong lipaya nga wa ming kaamgo sa kadako sa gimbuhaton sa pagbalhin sa relief goods.
Gibanabana nga moabot og kapin sa 400 toneladas ang mga hinabang nga nahibilin sa among mga tipiganan sa ABS-CBN Broadcast Complex sa Jagobiao sa Dakbayan sa Mandaue; sa Cebu Normal University ug sa Mabolo Elementary School sa Dakbayan sa Sugbo. Asa man mi og mga sakyanan ug mga boluntaryo nga mohakot sa mga hinabang?

-o0o-
Maong nagbuut-buot mi og deklarar og "Grand Hakot Day" bisan wa pay bisan usa ka tag-iya og sakyanan nga nisaad pagtabang. Nisuway ko pag-text sa among mga kaila uban ang tim-os nga pangaliya nga di mi nila balibaran.

Labing unang nitubag nga nakahatag namo og paglaom mao si Aida Lumacang, kanhi presidente sa Association of Concerned Texters, kinsa nipahibawo nga mopahuwam sa og Elf truck ang iyang silingan nga si Engr. Tinoy Condor sa Vergara Village sa San Isidro sa Dakbayan sa Talisay.

-o0o-
Ang nisunod nga mga tubag nakapakumbinser namo nga di gyod diay pasagdan sa mga Sugbuanon nga malangay ug matanggong ang ilang mga hinabang alang sa mga biktima sa katalagman: Si LTFRB 7 Director Ahmed Cuizon (nakakumbinser sa Ceres Bus pagpahuwam sa tulo nila ka buses); si Daanbantayan Mayor Malou Loot (nipahuwam sa iyang tulo ka trak ug mga kargador); Cebu City Mayor Mike Rama (nipahuwam og duha ka Kaoshiung buses ug duha ka dumptrucks);
Si Joy Sharpe sa Shell Exporters (nipada og trak ug mga kargador); si Cordova Mayor Addie Sitoy (nipahuwam og duha ka sakyanan ug nipada og mga kargador ug tig-repack); si LTO 7 Director Raul Aguilos (nipada og escorts); ug si Labogon, Mandaue Barangay Captain Masoy Tumulak (nipahuwam og trak ug mga kargador).

-o0o-
Among kasinatian sa daghan nang Kapamilya Relief Campaigns mao nga ang pagsaad usa ka butang ug ang pagtuman laing butang. Mas sayo kong nimata ug hugot nga nangaliya nga mahakot gyong tanang hinabang ug di malangay ang barko paghatod nila sa Negros Oriental.
Naabtan nako sa ABS-CBN Complex ang trak sa Cordova. Nisunod ang trak sa Labogon ug tulo ka Ceres buses. Niabot sa CNU ang duha ka Kaoshiung buses ug duha ka Elf trucks. Nangabot bisan ang wa namo ma-text: Silang Genghis Ylaya sa Pacific Accent (trak); Thomas Padayhag (van); Antonio Aldeguer sa ALA Boxing Gym (trak); San Remegio Beach Club (van); New Yutek Hardware (duha ka trak); Cebu Auto Bus (bus); ACF Logistics (van); ug Central Command (duha ka trak).
Salamat sa mga Sugbuanon, ug bisan sa among kamadudahon, nahinayon ang "Grand Hakot Day." [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for December 31, 2011

2011-12-29T22:42:00.001-08:00

Barko sa hinabang

Duna na gyod mi barko. Mahakot na gyod ang tanang hinabang nga natigom sa Kapamilya Relief Campaign alang sa mga biktima sa bagyong Sendong sa usa lang ka biyahe. Masulbad na gyod ang grabeng kahasol sa anam-anam nga paghakot sa mga hinabang latas sa lapad nga kadagatan ug lagyong mga lalawigan.
Si Commodore Zyril Carlos, pangu sa Naval Forces Central (Navforcen), nipahibawo nga nakumbinser ang ilang kadagkoan nga magpada og dakong barko sa Sugbo pagsulbad sa pagkatanggong sa relief goods nga angay untang madawat sa mga biktima sa katalagman sa labing daling panahon. Dugay na ming nangandoy sa barko. Apan wa dayon mahatag kay giuna ang mas dinaliang mga panginahanglan sa Cagayan de Oro ug Iligan.

-o0o-
Ang BRP Bacolod City LC 550 tua pa sa Northern Mindanao ning higayona. Puno sa relief goods gikan sa kaulohan nga gi-diskarga sa CDO dayon sa Iligan. Gitakdang modunggo ang barko sa pantalan sa Navforcen sa Looc, Lapulapu City karong gabii sa Disyembre 31.
Si Commodore Carlos nipasalig nga mapaigo sa barko ang tanang hinabang nga natigom sa Kapamilya Relief Campaign nga gibanabanang masud og 15 ngadto sa 20 ka container vans. Among susihon kon maggamit ba ang tanang hinabang sa Dumaguete ug ubang bahin sa Negros Oriental. Kon may sobra pa, mohatod sab mi og hinabang sa Antique. Dayong balik sa barko sa Manila.

-o0o-
Sa makausa pa, manawag na sab mi og mga boluntaryo. Ning higayona, mga dagko na og braso ang among gikinahanglan. Pinaspasay na ang pagkarga sa pinutos nga relief goods aron nga mahurot og hakot ang tanang hinabang, mapuno ug makalarga dayon ang barko unya o sa di pa ang Enero 3.
Kay di man mahimong langkaton ang mga boluntaryo gikan sa ilang mga pinuy-anan ug hikawan sa kahigayonan pagsugat sa bag-ong tuig uban sa ilang mga pamilya, nahukman namo nga mobuylo mi og karga sa relief goods sa BRP Bacolod City tibuok adlaw unyang Lunes, Enero 2.

-o0o-
Hinaot nga wa pa kapoya ang matinabangon nga mga Sugbuanon. Kon may ganahan nga magpahuwam sa ilang dagkong trak, di gyod mo namo balibaran. Nisaad si Commodore Carlos nga patabangon ang mga sakop sa Navy, apan mas dali nga mahuman kon mas daghan nga motabang pagkarga ug pagdiskarga sa relief goods.
Nagsuwat ko ini nga gilibotan sa gatosan ka boluntaryo nga nagtinabangay pag-repack sa mga hinabang. Salamat nga ang ilang holiday ug bakasyon gigahin uban namo pagtabang sa labing nagkinahanglan nga mga biktima sa katalagman. Kon gusto kang magpakisayod og dugang detalye unsaon nga mas makatabang sa mga biktima sa bagyong Sendong, palihug tawga ang DYAB Abante Pa, Bisaya! sa 4221950, o 4221953, o 4221956. O i-text ko sa 09175903518. Daghang salamat daan. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for December 30, 2011

2011-12-28T18:49:00.001-08:00

Kuwentada sa tabang

25 na ka hugna sa mga hinabang ang napada sa Kapamilya Relief Campaign alang sa mga biktima sa bagyong Sendong sa niaging semana sa Negros Oriental ug Northern Mindanao ug sa baha karong semanaha sa mga dakbayan ug kalungsoran sa Sugbo. P10.5 milyones na ang balor sa mga hinabang ang among naapud-apod ngadto sa mga biktima sa katalagman.
Duha ka semana na ang kampanya, apan wa pang katunga sa mga hinabang ang among napada. Hangtod karon nangita mi og mas paspas nga mga paagi paghakot sa mga hinabang. Naglaom gihapon ming mosugot ang Philippine Navy sa pagtingob paghakot sa mga hinabang sa mga Sugbuanon pinaagi sa mas dakong barko.

-o0o-
Niang mga hinabang nga naapud-apod na: Usa ka toneladang mineral water sakay sa Mid-SEA Express gikan sa Mactan paingon sa Lumbia Airport sa Cagayan de Oro; duha ka 40-footer wing vans ni Santander Vice Mayor Wilson Wenceslao gikan sa Jagobiao, Mandaue paingon sa Dumaguete; upat ka trak sa hinabang sakay sa George and Peter Lines para Dumaguete; unom ka 20-footer container vans sa Gothong Southern Shipping Lines para CDO; duha ka trak sa hinabang sakay sa Cokaliong Shipping para Iligan ug Dumaguete; usa ka trak sa hinabang sakay sa Trans-Asia 3;

Duha ka 20-footer container vans sa Sulpicio Lines para CDO; 20-footer container van sa Lorenzo Shipping para CDO; 20-footer container van sakay sa Cebu Ferries para CDO; 40-footer nga trak ni Siaton Mayor Albert Ator para Dumaguete; ABS-CBN crew cab para Dumaguete; 40-footer wing van ni Sammy Ong; ug 3,015 ka food packs alang sa mga biktima sa baha sa Sugbo (Consolacion; Basak, Mandaue; Mabolo, Cebu City, Lapulapu City; ug San Roque, Poblacion Lawaan 1, Dumlog ug Cansojong, Talisay City).

-o0o-
Sa kinatibuk-an, balor na og P10.5 milyones ang mga hinabang nga naapud-apod: P2.7 milyones nga pagkaon (bugas humay, sardinas ug noodles); P6.8 milyones nga sinina; P455 mil nga tubig; ug P547 mil nga tsinelas, unlan ug uban pa.
Taplan sa ABS-CBN Foundation ang tanan namong gasto pagpamalit og sako ug plastik pagpamutos sa mga hinabang. Kini aron nga ang tanang hinabang maabot gyod sa mga biktima. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for December 29, 2011

2011-12-27T18:39:00.000-08:00

Way makababag

Tanjay City, Negros Oriental--Nagbunok ang uwan, kusog ang hangin ug dagko ang bawod sa among pagpaingon dinhi. Apan nagkauyon ming department heads sa ABS-CBN Cebu sa pagtabang paghakot ug pag-apud-apod sa hinabang sa mga Sugbuanon ngadto sa mga biktima sa bagyong Sendong ning silingan natong lalawigan. Ang kadinalian sa panginahanglan pagtabang sa mga biktima maoy nakapatuyhad sa among lutahan pagsungasong sa daotang panahon.
Gusto kong motuo sa pasalig sa Pagasa nga way bagyong umaabot hangtod sa kataposan sa tuig. Nga ang panag-abot sa amihan ug hangin gikan sa Pasipiko maoy hinungdan sa uwan. Ug nga ang low pressure area mahilis ra inig bangga sa kabukiran sa Cotabato. Apan basa ug bugnaw ra kaayong palibot aron isipong salin lang sa pasko.

-o0o-
Labing uwahi ra hinuon ni sa nagbuntaog nga kakulian sa Kapamilya Relief Campaign alang sa mga biktima sa bagyong Sendong:

Dihang among gilusad atol sa ABS-CBN Christmas Special sa Pacific Mall niadtong Dominggo, Disyembre 18, usa ka adlaw human sa pag-igo sa bagyo, nakahipos mi og P70;

Dihang nakabuylo nang among kampanya sa Fuente Osmena, gisapawan mi og laing tolda ug giilogan sa mga hinabang, labi na sa kuwarta; ug

Dihang nakatigom mi og mga hinabang nga mas daghan kay sa among gipaabot, nakawot na sab namo hasta ang di katol tungod sa kalisod pagpada sa mga hinabang ngadto sa mga biktima.

-o0o-

Dihang gilawgaw ang among kampanya sa pundok nga gikahadlokan namong wa lang mosakay sa kamanggihatagon sa mga Sugbuanon kon dili nanakmit pa gyod og mga hinabang nga di unta alang nila, nidangop ko sa diplomasiya. Nga di maoy akong naandan. Dihang wa mosalir nihimo na sab kog laing butang nga di maoy akong batasan--nanawag kong Cebu City Mayor Mike Rama.

Wa niya tubaga ang akong tawag. Apan may lain tingaling nakasulti niya sa suliran. Kay human sa pila ka takna, gipahunong niya ang laing pundok. Ako siyang gipasalamatan ug gidapit sa Fuente. Apan wa siyang kabiya sa mas dinaliang kalihokan pagpawong sa sunog sa Gaisano Capital South.

-o0o-
Pila ka adlaw human nisaad sa akong kaugalingon nga di na mokuyog tungod sa kalayo ug kakapoy sa biyahe, nahibalik na sab ko dinhi. Apan ang tinuod mao nga labihan nako kamapasalamaton nga nakasugakod ang akong kahimsog sa akong paghilas-hilas pag-apil ning bug-at nga kalihokan.
Wa kong kahibawo kanus-a kutob ang pagtabang sa mga kompaniya sa barko, trucking services, mga boluntaryo, pribadong mga kompaniya, mga buhatan sa gobyerno ug nagpakabana nga kahugpongan. Apan hingpit ang akong pagsalig ug pagtuo. Nga di motugot ang manggihatagon nga mga Sugbuanon nga ang nagbaha nilang hinabang di makaabot sa labing nagkinahanglan nga mga biktima sa katalagman. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for December 27, 2011

2011-12-26T00:16:00.000-08:00

        P22M nga hinabang

    12 na ka container vans ug napu ka trak sa mga hinabang sa mga Sugbuanon ang napada ngadto sa mga biktima sa bagyong Sendong sa Negros Oriental ug Northern Mindanao. Mao ni ang mas lisod nga bahin sa Kapamilya Relief Campaign--ang pag-repack, paghatod latas sa kadagatan ug pag-apud-apod sa mga hinabang. Salamat nga way hunong ang gatosan ka mga Sugbuanon pagsungasong sa uwan pagpamutos ug paghakot sa sinakong bugas, kinarton nga sardinas, noodles ug tubig ug sinakong mga sinina.
    Nagpakitabang mi sa mga barko, trucking services ug mga bodega nga kapahimutangan sa nag-awas nga mga hinabang. Nagpabaga mi og panghangyo sa mga nagnegosyo sa panghakot og kargamento gikan sa Sugbo paingon sa Negros. Maayo na lang nga kasagaran nila wa mobalibad.

-o0o-

Bisan gitak-opan nang Kapamilya Relief Campaign, padayong nagbaha ang mga hinabang sa Fuente Osmeña, ABS-CBN Broadcast Complex sa Jaogobiao, Mandaue City, Cebu Normal University (CNU) Kalayaan Hall sa Osmeña Blvd. ug Mabolo Elementary School Benedicto Memorial Gym sa Dakbayan sa Sugbo.

Sa weekend sa pasko, dihang gihipos nang among mga gamit sa Fuente Osmena, nangabot gihapon ang mga hinabang. Mga polis sa Fuente ug mga tinun-an sa College of Law sa University of the Visayas (UV) maoy nanawat sa cash donations ug relief goods. Liwas sa pasko, napuno na sang karaang police station sa mga hinabang nga gibanabanang mobalor na og P22 milyones.

-o0o-

Napuno na ang tanang bodega sa Cagayan de Oro ug Iligan sa mga hinabang gikan sa Sugbo ug ubang bahin sa Pilipinas ug kalibotan. Pito ka 20-footer container vans ug napu ka trak sa mga hinabang nay among napada sa niaging semana. Maong gihingusgan namo ang pagpada sa mga hinabang sa Negros Oriental nga nagusbat sab ni Sendong.
Apan kay di man makarga ang tanan sa Cokaliong Shipping Lines, George and Peter Lines ug trucking services paingon sa Negros, ug kay magklase na mang CNU ug Mabolo sunod semana, kinahanglan ming mangita og laing bodega (mas maayo kon duol sa pantalan) nga kapahimutangan sa mga hinabang.

-o0o-

May mga nitanyag na og mga trak nga kargahan sa relief goods paingon sa Negros Oriental. Si Bise Mayor Wilson Wenceslao sa Santander nipahuwam namo og usa ka wing van. Si Sammy Ong nitanyag sab sa iyang trak. Manghangyo sab mi sa Maayong Shipping ug Lite Shipping nga librehon ang ilang plitehan sa barge.
Daghang salamat sa Gothong Southern Shipping, Sulpicio Lines, Lorenzo Shipping, Trans-Asia Shipping Lines ug Cebu Ferries. Daghang salamat sab sa mga nipagamit sa ilang trak: Genara Caballes sa Lions Club, Siaton Mayor Albert Ator, Cebu City government, New Yutek Hardware, Phillip Tan, Alfred Relucio, Eva Cortes, Lagtang Barangay Capt. Dindin Bas ug RMG-PNP Sibonga sa habagatang Sugbo. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for December 23, 2011

2011-12-22T00:20:00.001-08:00

Kalibog sa donasyon

Among gipaluyohan ang tanang paningkamot pagtabang sa mga biktima sa bagyong Sendong sa Negros Oriental ug sa Iligan City, Cagayan de Oro City ug ubang mga dapit sa Northern Mindanao. Among gitanyag ang kahimanan sa DYAB Abante Pa, Bisaya! ug ABS-CBN Central Visayas ngadto sa nagkalainlaing kahugpongan aron mas daghang tawo ang mapahibawo sa mapuslanon nilang kalihokan.
Apan amo sab ning klaruhon: Among panalipdan kutob sa among mahimo ang kaligdong sa Kapamilya Relief Campaign. Among dawaton, hipuson, hapnigon, hakuton ug i-apud-apod ngadto sa mga biktima sa katalagman sa labing daling panahon ug sa labing makiangayon nga paagi. Among panalipdan ang tanang hinabang gikan sa mga tawo o kahugpongan nga mangahas paglawgaw ug pag-ilog sa mga hinabang.

-o0o-
Giluwatan namo kining katin-awan tungod sa kalibog nga nitumaw dihang gisapawan ang gamay ug busluton namong tolda sa Fuente Osmena (nga gipahuwaman ni Barangay Kapitan Caloy Belarmino sa Sambag 2) sa mas dako ug mas nindot nga tolda gikan sa buhatan ni Cebu City Mayor Mike Rama. Nisabot mi sa ilang kalihokan hangtod nga nangreklamo ang pipila ka donors nga gikuha ang ilang kuwarta ug ubang hinabang bisan kon alang unta sa Kapamilya Relief Campaign.

Maong among gisugyot ngadto sa mga tigpaminaw nga kon alang namo ang ilang mga donasyon, palihug ihatag lang sa mga boluntaryo nga may IDs sa ABS-CBN ug di ni bisan kinsa.

-o0o-
Apan wa ning kahusay sa kalibog. Ang mga nitabang nga nahadlok nga makababag sa trapiko sa Fuente Osmena Rotunda nagdalidali pagtunol sa ilang hinabang sa way pagsusi kinsay nakadawat. Ang pipila nga nakahigayon pagsusi nadawat ba namo ang ilang hinabang nahimangod pagkahibawo nga ang ilang pundok diay maoy nikuha.
Nahasol ko sa panghitabo. Di makiangayon nga ang mga Sugbuanon nga way laing tuyo gawas sa pagtabang sa mga biktima ni Sendong maglibog pa kay dunay laing grupo nga gipakaingon nila nga kabahin sa Kapamilya Relief Campaign. Gisuwayan nako pagkumbinser ang kadagkoan sa laing pundok apan nagdumili sila pakighiusa namo.

-o0o-
Maayo na lang nga nilihok na si Mayor Rama. Kinsa niklaro nga way pagtugot gikan sa iyang buhatan ang kahugpongan nga nisapaw sa among tolda. Gimandoan niya ang kahugpongan sa pagpahawa gikan sa ilang nahimutangan ug paghatag og kuwentada sa mga hinabang nga ilang nadawat.
Ang kadagkoan sa kahugpongan nangayo og kopya sa pormal nga stoppage order. Apan nitataw si Rama nga wa silay bisan gamayng pagtugot paghimo sa kalihokan. Wa kong kahibawo motuman ba sila sa mayor. O mapatuman ba gyod ni Rama ang iyang kamandoan. Apan nalipay ko nga ang donors mismo wa magpada sa kalibog. Niinsistir nga alang sa Kapamilya Relief Campaign ang ilang hinabang. Ug gitino nga ang mga representante gyod sa ABS-CBN ang ilang hatagan. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for December 22, 2011

2011-12-21T03:28:00.001-08:00

Tabang sa Negros

Dumaguete City, Negros Oriental--Sa among pagtabok sa Tañon Strait paingon dinhi, akong nahunahuna ang managlahi nga dagway sa duha ka tampi sa dagat: Sa usa ka bahin, ang Sugbo nga nagkahiusa pagpangaliya ug nabugkos sa hingpit nga simpatiya alang sa ilang silingang lalawigan nga nagusbat sa kabangis sa bagyong Sendong; ug sa pikas nga bahin, kining lalawigan nga inanayng nitimbakuwas gikan sa usa sa labing makalilisang nga katalagman nga ilang nahiagoman.
Nia ko dinhi aron pagtabang pag-apud-apod sa mga hinabang gikan sa mga Sugbuanon alang sa kaliboan ka pamilya sa Dumaguete ug ubang mga dakbayan ug kalungsoran sa Negros Oriental. Ang pagbangotan sa mga biktima naibanan sa kasayuran nga wa sila pasagdi sa ilang silingan nga mas dakong lalawigan.

-o0o-
Bisan mas duol sa Sugbo, mas lisod ang pagda sa mga hinabang paingon dinhi. Mas sayon ang pagpada sa mga hinabang alang sa Cagayan de Oro, nga mas nagrabehan ni Sendong, ug bisan sa Metro Manila nga gisantako ni Ondoy kapin sa duha ka tuig nang nilabay. Kay mas daghan ang barko nga kapilian ug kapangayoan og tabang sa paghakot sa mga kargamento.
Una ka kaabot dinhi, kinahanglan unang mobiyahe og kapin sa tulo ka oras paingon sa pantalan sa Bato, Santander, tunga sa oras paglatas sa dagat ug laing tunga sa oras nga biyahe gikan sa Tampi, Amlan paingon dinhi.

-o0o-
Ang pasiunang listahan nga among nakuha gikan sa lokal nga mga opisyal naglakip lang sa kapin sa 10,000 ka pamilya nga naigo sa Dumaguete. Apan sa akong pag-abot dinhi, nitubo nang gidaghanon sa naapektahang mga pamilya ngadto sa 2,800. Kuwang kaayo ang pasiunang hinabang nga among nada. Maong ang tulo ka labing dagkong barangay lang una ang among nahatagan.
Ang matag pamilya nakadawat og tagsa ka food pack, nga may duha ka kilong bugas humay, duha ka latang sardinas ug tulo ka putos nga noodles, ug usa ka sako nga puno sa mga sinina. Samang mga hinabang ang amo nang nasugdan pagpada paingon sa Cagayan de Oro ug Iligan.

-o0o-
Ang naghakot sa among mga hinabang mao ang wing van ni Bise Mayor Wilson Wenceslao sa Santander. Gilibre sang among plite sa Maayo Shipping. Mga molupyo sa Liloan, amihanang Sugbo ang ni-repack sa mga hinabang sa ABS-CBN Broadcast Complex sa Jagobiao, Mandaue City ug ang mga tinun-an sa Silliman University ang nitiwas pag-repack sa mga hinabang dinhi.
Daghan pang hinabang ang umaabot dinhi. Gawas sa Jagobiao, gihimo na sab namong pundohanan sa mga hinabang ang dakong gym sa Cebu Normal University (daghang salamat sa pagtugot nilang Dr. Marcelo Lopez, presidente sa CNU, ug ubang kadagkoan). Wa say hunong ang pagbaha sa mga hinabang sa nagkalainlaing drop-off points sa Kapamilya Relief Campaign sa tibuok Metro Cebu. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for December 20, 2011

2011-12-18T23:32:00.001-08:00

        Party ni Noynoy

    Fuente Osmeña, Cebu City--Samtang nagkapuliki ang Malakanyang pagpanagang sa mga pagsaway sa pagtambong ni Presidente Noynoy Aquino og christmas party inay pagpangunay pagsusi sa kahimtang sa mga biktima sa bagyong Sendong, nagkapuliki mi dinhi og dawat sa hinabang sa mga Sugbuanon. Wa mi igong higayon sa pagpangandam sa paglusad sa Kapamilya Relief Campaign, apan ang katawhan sama sa naandan way bisan gamayng panagana sa pagsapnay sa mga biktima sa katalagman.
    Nagsugod ang among kampanya dinhi sa alas-6 sa buntag nga wa pa mi tolda. Tanan namong gihangyo namalibad nga way makahakot ug makatukod og tolda sa adlawng Dominggo. Apan wa ning kapugong sa mga Sugbuanon pagtultol namo ug pagtunol sa ilang hinabang.

-o0o-

Sa akong pagsuwat ini, tunga sa milyon ka pesos na ang cash ug tseke nga among natigom. Ginabanabang kapin sa milyon ka pesos ang balor sa sinakong bugas, kinarton nga sardinas, pinutos nga noodles, binotelyang tubig, mga sinina ug mga gamit sa panimay nga among nadawat.
Tungod sa sibaw nga hangyo sa mga wa kaapas sa unang adlaw sa Kapamilya Relief Campaign, nakahukom mi sa pagpadayon sa kalihokan sa ikaduhang sunudsunod nga adlaw. May mga kompaniya ug kahugpongan nga nipasabot nga kinahanglan pa nilang pagtugot sa ilang kadagkoan una makatunol sa mas makahuloganon nga hinabang alang sa mga biktima ni Sendong.

-o0o-

Nakapada na mi sa unang hugna sa hinabang ngadto sa Cagayan de Oro. Mga karton sa binotelyang tubig ang among nakarga sa ayroplano sa Mid-SEA Express gahapon sa hapon ug nadawat dayon sa ABS-CBN Northern Mindanao human sa tunga ra sa oras nga flight.
Ang ikaduhang shipment sa mga hinabang alang sa Dumguete City ug ubang naapiki nga mga dakbayan ug kalungsoran sa Negros Oriental. Mas paspas ang pagpada sa relief goods kay nagsige na mi og repack samtang nag-abut-abot ang mga hinabang. Daghang shipping companies ang nitanyag nga libreng mohatod sa mga hinabang ngadto sa mga dakbayan sa Cagayan de Oro ug Iligan.

-o0o-

Tinuod ang linya sa Malakanyang nga wa kinahanglana ang presensiya ni Presidente Aquino aron makahatag og hinabang ang mga buhatan sa gobyerno ngadto sa mga biktima sa katalagman. Apan lisod sang sabton nganong wa kapakita ang presidente sa mga biktima hangtod karon.
Kon may laing mahinungdanon ug dinalian nga kalihokan ang presidente, mapatin-aw ang wa niya pagpakita sa mga dapit nga nagusbat ni Sendong. Apan wa siyay laing gitambongan nga kalihokan gawas sa party sa Presidential Security Group (PSG), kanus-a nangangkon ang artistang si Valerie Concepcion nga puwerteng katawa sa presidente sa iyang mga komedya.

Ang panagang sa Malakanyang nga di pa luwas ang pagduaw sa presidente di katabang sa ilang kawsa. Kay ang nagpaabot niya mao ang makaluluoyng mga biktima, di bangis nga mga terorista. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for December 19, 2011

2011-12-17T19:06:00.001-08:00

Nangiyugpos ni Sendong

Sa kadaghan sa higayon nga nag-usab-usab ang ruta sa bagyong Sendong, ug sa katalagsaon sa pagsimang ini ngadto sa mga bahin sa Mindanao nga tagsa rang maigo og bagyo, nahibung ko sa kahilom sa mga buhatan sa gobyerno. Tinuod, wa magkuwang ang Pagasa pagpasidaan sa nag-usab-usab nga ruta ug oras sa pag-igo sa bagyo. Apan taphaw rang pangandam sa gobyerno kon itandi sa nangaging mga bagyo nga niigo sa Metro Manila.

Tungod ba kay suok intawon ang mga lungsod sa Boston ug Canteel sa Davao Oriental nga maoy gitugpahan ni Sendong? Tungod ba kay ang pamunoan ni Presidente Noynoy Aquino, sama sa iyang mga gisundan, pabiling nagtuo nga ang Pilipinas magsugod ug matapos sa Metro Manila?

Tungod sa kalapad sa kadaot sa nagsunod nga mga bagyong Ondoy ug Pepeng, mas nangandam nang Malakanyang sa nisunod nga mga katalagman. Dihang nisimang ang bagyong Basyang ug niigo sa Metro Manila sukwahi sa forecast sa Pagasa sa niaging tuig, gitaktak ni Aquino ang pangu sa ahensiya nga si Dr. Prisco Nilo.
Napakita sa pamunoang Aquino nga mas takos silang nipabakwet ug nitabang sa mga biktima sa mga bagyong Pedring ug Quiel. Napakita sa bag-ong liderato sa Pagasa nga epektibo ang mas subsob nilang forecasts sa pagtugpa sa bagyong Ramon sa Southern Leyte, susama sa orihinal nga ruta ni Sendong nga moigo unta sa Sugbo.

-o0o-

Pagsegurong andam ang mga maagian ni Ramon, si Undersecretary Gilbert Yumul sa Department of Science and Technology (DOST) nihatag og press briefing sa nasudnong buhatan sa Pagasa hapit matag takna. Nasipyat gihapon ang Pagasa--niabot si Ramon unom ka oras nga mas sayo kay sa forecast--apan alerto ang tanan ug namenosan ang kadaot.
Wa ni himoang Yumul o ni bisan kinsa sa Pagasa sa bagyong Sendong. Si Pagasa Mactan Director Oscar Tabada mao ray nagsige og tawag sa media sa kahigayonan nga maigo ang Sugbo. Ambot may opisyal ba sa mga buhatan sa Pagasa sa Mindanao nga sama kakugihan ug kamaayong mopasabot.

Hinay ang hangin ni Sendong. Nga usa tingali sa mga hinungdan nganong ang nasudnong buhatan sa Pagasa wa mohatag og mas subsob nga mga pasidaan. Ang websites sa NASA ug langyawng weather agencies ra ang nipasidaan sa kadaghan sa bawon niyang uwan. Apan wa sila mabasahi ni matultoli sa kinabag-an sa mga biktima.

Nga nakatug na dihang nikalit pag-awas ang daghan ug dagkong suba sa amihanang Mindanao nga maoy gibundakan sa makalilisang nga uwan, labi na sa mga dakbayan sa Iligan ug Cagayan de Oro. Hinaot nga ang gobyerno dina gyod molugak sa pagpangandam sa umaabot nga dagkong katalagman. Ma-Quezon City o ma-Malaybalay City man ang sunod nga maigo. Simbako. Layo ra to. Tabukon og pito ka lawod. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for December 18, 2011

2011-12-16T20:44:00.001-08:00

Bagahe ni Corona

Kon mohinayon pag-atubang sa iyang impeachment trial sa Senado sugod sa sunod buwan, si Chief Justice Renato Corona magkabulingit sa di kaayo humot niyang track record. Maduhig sab ang iyang asawang si Cristina. Kinsa nitumaw nga maoy labing dakong bagahe sa pagpanalipod sa iyang kaugalingon gikan sa seryusong mga pasangil nga iyang gigamit ang Korte Suprema aron pagpanalipod ni kanhi presidente Gloria Arroyo.
Unya pa sa Enero 16 magtagbo pag-usab ang senator-judges, apan karon pa lang nagbaha na ang mga sugilanon sa kasikit ug kamabulukon sa relasyon sa magtiayong Corona uban sa mga Arroyo. Ang umaabot nga pasko ug bag-ong tuig di hingpit nga malinawon alang nila.

-o0o-

Sa iyang pakigpung sa hawanan sa Korte Supema sa niaging semana, kanus-a iyang gipasanginlan si Presidente Noynoy Aquino nga inanay nang nagtukod og diktadura, pulos hapaw ang tubag ni Corona sa mga pasangil batok niya. Atol sa impeachment trial, mapugos siya og detalye sa iyang panagang sa mosunod nga mga pasangil:

Nga si Arroyo ang naggasto sa operasyon sa iyang bukubuko bisan associate justice na siya sa Korte Supema ug busa independente na unta gikan sa Malakanyang;
Nga niburot pag-ayong iyang katigayonan ug nagpasalipod sa lagda sa Korte Suprema sa di pagpakita sa ilang statements of assets, liablities and net worth (SALN) ngadto sa publiko; ug
Nga iyang gigamit sa personal nga katuyoan ang Judicial Development Fund (JDF).

-o0o-

Mas daghang tulubagon si Corona sa mga eskandalo nga gipasangil batok sa iyang asawa:

Si Cristina gitudlo ni Arroyo sa lima ka katungdanan sa John Hay Management Corporation (JHMC), isip chairperson, presidente, chief executive officer, chief operating officer ug sakop sa board of directors;
Si Cristina nasakpan sa Commission on Audit (COA) nga nag-usik-usik sa kuwarta sa JHMC, gani nag-atubang karon og kasong kriminal;
Si Cristina napamatud-an nga ilegal nga nanaktak sa mga kawani sa JHMC; ug
Si Cristina nagpabilin sa JHMC bisan gitudlo nang Arroyo si Renato isip chief justice niadtong Mayo 2010, nibiya pagka Hulyo 12 na, kapin sa buwan human niasumir si Aquino sa Malakanyang.

-o0o-

Nangita si Corona og tigpamaba ug mga abogado nga makapanalipod niya. Di lang sa impeachment trial sa Senado kon dili, ug labi na, sa korte sa public opinion. Nahadlok hinuon ko nga uwahi nang tanan. Ang iyang mga pakigpung nga way kalainan sa mga politiko nga way klarong depensa sa ilang mga bulilyaso ug mga artista nga nag-promote sa ilang mga pelikula o teleserye nakapasamot pagduot sa iyang kawsa.
Di sab katabang ni Corona ang sentimento sa publiko nga nitumaw sa labing uwahing survey sa Pulse Asia: Siya ang labing ubos og popularity rating sa mga opisyal sa gobyerno; ug ang katawhan mas mabuot kay niya--gidayeg nilang Korte Suprema samtang gisalikway si Corona. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for December 17, 2011

2011-12-15T22:10:00.000-08:00

        Wa nay panagana

    Usa sa mga nataligam-an tungod sa init nga binayloay og mga pung tali sa pamunoan ni Presidente Noynoy Aquino ug sa kampo nilang kanhi presidente Gloria Arroyo ug Chief Justice Renato Corona mao ang di malalis nga mga timaan sa pagkahinog na sa liderato ni Aquino. Ang iyang pagpa-priso ni Arroyo ug ang iyang pagpa-impeach ni Corona nakapahilom sa naandan nga mga pagsaway nga taphaw, tapolan ug wa siyay kabangkaagan.
    Pipila sa mga suod ni Aquino nakapaniid nga human sa daghang krisis nga nahiagoman sa batan-on niyang pamunoan, inanay nang nakat-on si Aquino unsaon paggamit ang iyang gahom. Di na siya mapanagan-on. Di na abtan og siyam-siyam una makakab-ot og desisyon.

-o0o-

Ang kamapanagan-on ni Aquino sa unang tuig sa iyang pamunoan may abundang sukaranan. Gipasidan-an siya sa makadaghan uyamot nga higayon nga angayng magbantay sa tanang higayon. Tungod sa kadaghan sa "landmines" nga gibilin ug gipakatap ni Arroyo sa labing mahinungdanon nga mga buhatan sa gobyerno.
Gipasidan-an si Aquino nga may mga heneral ug opisyal pa sa kasundalohan ug kapolisan nga tua pa kapusta ni Arroyo. Nga hingpit gihapong gikontrolar ni Arroyo ang mga hukmanan, ang Civil Service Commission ug bisan ang Simbahang Katoliko. Busa kon di maghunahuna og kadaghan, gihadlok siya nga segurong mabuwasot ug sa makausa pa mauwawan na sab.

-o0o-

Makadasig ang pasiunang mga timaan human napriso si Arroyo ug na-impeach si Corona: Way bisan gamay nga kisaw sa kasundalohan ug kapolisan gawas sa alingugngog ug wa nay motuo nga mga turutot ni Arroyo ug, gawas sa pipila ka taga Pampanga, way nagmartsa sa kadalanan pagkondenar sa iyang gihimo.
Ang mga haligi sa simbahan, nga nisuway unta pagduyog sa awhag nga tugotan si Arroyong makagawas, nangahilom human nasakpan nga namakak diay si Arroyo sa kahimtang sa iyang panglawas. Mga alyadong politiko ni Arroyo nangahilaw sab dihang nabisto nga mas daghan sa mga kanhi sinaligan sa niaging pamunoan ang namirma sa impeachment complaint.

-o0o-

Ang talagsaong kataas sa popularidad ni Aquino makapasamot sa iyang kalig-on pagpasiugda sa gisaad niyang kampanya batok sa pangurakot ug sa katimawa. Sa pikas nga bahin, makabugnaw sab ni sa bisan unsang plano sa kampo ni Arroyo pagpasiugda og kudeta, artipisyal nga kaguliyang ug ubang lipatlipat nga salida aron paglikay, o bisan paglangay na lang, sa nag-ung-ong nga adlaw sa panudya.
Angayng magsaulog si Arroyo sa kadaogan nga iyang nakuha gikan sa sala ni Pasay City Regional Trial Court Judge Jesus Mupas--pagtugot nga makabuwad sa adlaw ug maka-ehersisyo gawas sa presidential suite sa Veterans Memorial Medical Center ug makada og radyo ug telebisyon sud sa iyang kuwarto. Dako ang kahigayonan nga di na siyang kapaabot og mas dakong pabor gikan sa natultolan ug nanghungaw na niyang "landmines." [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for December 16, 2011

2011-12-14T22:39:00.001-08:00

        Bakak ni Corona

    Unsa may gihimo ni Presidente Noynoy Aquino nga nakahimo niyang diktador sa mga mata ni Chief Justice Renato Corona? Alang sa usa ka labaw nga maghuhukom, makapahugno nga ang abundang mga pasangil ni Corona batok ni Aquino nihit kaayo og ebidensiya. Seryuso ang iyang pasangil nga giisip nang Aquino ang iyang kaugalingon nga hari ug di motugot og pagsukwahi ni bisan kinsa, bisan sa labawng hukmanan.
    Gisaway ni Corona ang kapaspas sa iyang impeachment sa House of Representatives. Apan bisan siya di kalalis nga gitakda sa mga probisyon sa konstitusyon nga ang articles of impeachment mahimong idiretso pagsang-at ngadto sa Senado kon paluyohan og ⅓ sa mga kongresista. Sa kaso ni Corona, 95 ka boto ra ang gikinahanglan apan 188 ang namirma.

-o0o-

Si anhing presidente Ferdinand Marcos gipasanginlan sab nga diktador: Gideklarar niya ang martial law, gikandadohan ang Kongreso, gipriso ang tanan niyang politikanhong kaatbang ug gipahilom ang tanang pamantalaan ug tanang sibyaanan sa radyo ug telebisyon. Giwatas-watas ni Marcos ang batakang balaod ug gisakmit ang gahom sa pagpanday og mga balaod.
Giilog sang Marcos ang labing dagkong negosyo sa iyang mga kaatbang sa politika ug giapud-apod ngadto sa iyang kaparyentihan ug mga batabata. Gitumbok sab si Marcos nga nitilok sa nasudnong panudlanan, nitumpi sa makalilisang nga katigayonan nga iyang gitagoan sa mga bangkong Swiss ug ubang kanasuran, maong hangtod karon wa pa mabawi ang tanan.

-o0o-

Sa iyang bahin, napamatud-an ni Aquino ang makabungog niyang mayoriya. Apan wa niya kandadohi ang House: Wa niya pahiloma ang minoriya nga nipasangil niya nga utok sa "mother of all blackmails;" ni ang mga sakop sa majority coalition nga nipasangil nga gidalidali ang impeachment; ni ang mga senador nga nitulisok nga nailad siya sa taphawng mga magtatambag.

Sakto si General Manager Nigel Paul Villarete sa Mactan-Cebu International Airport: Ang kagawasnon ni Corona nga nanaway sa presidente ug sa pipila ka kawani sa korte pagbiya sa ilang mga sala, pagpanon sa Korte Suprema ug pag-abiba sa ilang pangu maoy labing lig-ong ebidensiya nga di diktador si Aquino.

-o0o-

Kon di diay ganahan og mga timaan sa diktadura si Corona, nganong wa man siya mo-ek sa pagluok ni kanhi presidente Gloria Arroyo sa tanang impeachment complaints batok niya, ginamit ang samang makabungog nga mayoriya sa House nga iyang gipahimuslan niadto; ug sa paggapos sa tanang opisyal sa administrasyon nga gipatawag sa mga imbestigasyon sa Kongreso sa nangalisbo niyang mga transaksiyon?
Kon mahigugmaon diay si Corona sa "rule of law," nganong gawas nga wa niya barawa ang pagpanudlo ni Arroyo og mga opisyal atol sa prohibited period (duha ka buwan sa di pang piniliay sa Mayo 2010) mahinangpon mang gidawat dihang nahimong usa sa midnight appointees? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for December 15, 2011

2011-12-14T00:11:00.000-08:00

Apiki nga korona

Kon basehan ang kabugnaw sa reaksiyon sa mga huwes sa Sugbo sa gideklarar nga court holiday sa ilang kaubanan sa Manila, mas dako ang problema nga giatubang ni Chief Justice Renato Corona. Gawas nga ang kinabag-an sa publiko way pagsalig niya, mahimo diay nga bisan ang kinabag-an sa iyang kaugalingong mga sakop di mounong sa iyang kawsa.
Dakong sagpa ni Corona kon bisan ang mga huwes managana sa pagpaluyo niya. Wa diay sila mokalawat sa iyang pangangkon nga ang iyang impeachment wa lang itumong batok niya kon dili sa tibuok sistema sa hustisya. Kon wa ilha sa iyang kaugalingong kahugpongan unsaon pagpresentar ni Corona ang iyang kaugalingon nga simbolo sa demokrasya?

-o0o-

Nikagar ang linya ni Corona nga ang impeachment makapahuyang sa institusyon. Kay bisan ang kapaspas sa 188 ka kongresista pag-impeach ni Corona, linaktawan ang mga komitiba, nasubay sa mga probisyon sa konstitusyon. Nga nipatigbabaw sa katungod sa mga magbubuhis pagpaningil sa mga nahimo o wa mahimo bisan sa labing tag-as nga opisyal sa gobyerno, apil nang mga mahistrado sa Korte Suprema.
Napawong ang linya nilang Corona ug kaubanan nga sila ang labing taas nga hukmanan ug busa angayng tahuron ang ilang mga desisyon. May gahom diay nga labaw pa nila, ang katawhang Pilipinhon, nga mao say bosing ni Presidente Noynoy Aquino. Ug sa mga senador nga maoy mohusay ni Corona.

-o0o-

Ang awhag sa pipila ka maghuhukom sa Manila pagdeklarar og court holiday, nga gitumong pagpasidaan nga di sila hingpit nga inutil, nisumbalik hinuon sa kawsa ni Corona. Kay gawas nga wa tumana sa kinabag-an sa mga huwes, nakapugwat sa katawhan kinsay tinuoray nga nagtinguha paghasol sa sistema sa hustisya.
Si Aquino ug iyang alyadong mga kongresista igo lang nisubay sa demokratikanhong mga lagda sa impeachment process. Ang pagkanselar sa mga husay, nga makapayagaw sa kaliboan ka kihante ug sinumbong sa tibuok nasud, makapasamot pagpakamang sa langay nang daan nga sistema sa hustisya.

-o0o-

Karong pormal nang natukod ang impeachment court ug nakapanumpa ang senator-judges, magsugod nag ligid ang lugway sa tubag ni Corona ug pagpalig-on sa articles of impeachment batok niya. Bisan sa pasalig sa mga senador nga makiangayon nilang hukngayon ang mga ebidensiya, nahibawo na tang tanan nga ang labing lig-ong sukaranan sa ilang hukom mao ang pamolitika.
Ang di malalis nga kamatuoran mao nga ang impeachment duwa sa numero. Kinsa may ilang dapigan: Ang kanhi presidente kansang nagbuntaog nga katigayonan ug lapad nga koneksiyon makapalambo sa ilang politikanhong mga ambisyon apan piniriso; o ang naglingkod nga presidente nga maoy labing gamhanan nga tawo karon sa Pilipinas apan gihulagway ni Justice Secretary Leila De Lima nga di kamaong mamakak, ni manuburno? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for December 14, 2011

2011-12-12T18:23:00.001-08:00

        Lahutay ni Corona

    Kanus-a man nahimong simbolo sa demokrasya si Chief Justice Renato Corona? Nganong nangangkon man nga mameligro ang demokrasya karong na-impeach siya sa House of Representatives? Mameligro ba diay ang kagawasan sa katawhan kon mapalagpot siya sa labing taas nga katungdanan sa labawng hukmanan?
    Kanus-a man nibarug si Corona alang sa demokrasya aron mahimong kampeyon niini? Dihang nagpatudlo siyang kanhi presidente Arroyo isip chief justice sud sa prohibited period dayong eleksiyon sa niaging tuig? Dihang gitugotan niyang itudlo ni Arroyo ang iyang asawa samtang naglingkod na si Corona sa Korte Suprema? Dihang gigamit ang iyang katungdanan, sa makadaghan uyamot nga higayon, pagbayad sa iyang dakong utang kabubut-on ni Arroyo?

-o0o-

    Ang pasidaan ni Corona batok sa iyang impeachment way kalainan sa kinaham nga panalipod sa diktadura ni Ferdinand Marcos, nga maoy responsable sa paglugpit sa demokrasya sa labing ngitngit nga katuigan sa iyang martial law. Sama ni Corona, nipaburot sab pag-ayo sa iyang importansiya.
    Matag higayon nga dunay mangahas pagprotesta batok ni Marcos, bisan unsa ka-lehitimo ug kamakiangayon, ihulagway dayon niya nga hulga sa nasudnong seguridad ug bungkagon ug pulpugon pinaagi sa puwersa. Alang ni Marcos ang iyang personal nga mga interes maoy nasudnong interes. Busa ang tanang nibatok niya gideklarar nga mga kaaway sa republika.
    Maayong pagkaliwat niya si Corona.

-o0o-

Karong na-impeach na si Corona, maglihok ang mga hukmanan. Di mamatay ni mahulga ang sistema sa hustisya. Bisan si Corona padayong magtuman sa iyang katungdanan. Kon may mapahigayon nga impeachment trial sa Senado sugod sa bag-ong tuig, di ihawon si Corona. Hinunoa makapahimus sa tanang kahigayonan sa pagpanalipod sa iyang kaugalingon.
Sa laktod, ang impeachment ni Corona kabahin, di hulga, sa demokratikanhong proseso. Kay di man siya mapasakaan og kasarangang kaso sa mga hukmanan tungod sa iyang gipahimuslan nga immunity from suit, si Corona madutlan lang og impeachment complaint. Nga mao ray kadangpan sa mga tawo nga nakumbinser nga usa siya sa nahibiling mga babag sa kampanya batok sa pangurakot.

-o0o-

Ako ra ning pangagpas, ug di kong kapasalig ninyo nga may balido kong sukaranan: Mo-resign si Corona. Sundon niyang gihimo ni kanhi Ombudsman Merceditas Gutierrez, nga nibiya sa katungdanan human na-impeach sa House ug sa wa pa kasugod ang impeachment trial sa Senado. Samang Gutierrez, si Corona di politiko ug maglisod pag-agwanta sa grabeng kauwawan nga moduhig sa iyang pamilya kon manggawas na ang tanan niyang baho dayong sugod ug atol sa husay.
Mas dakong hinungdan nga di kalahutay si Corona: Bangkarota ang iyang kawsa. Sa kahilom sa iyang pag-inusara, sa mga gutlo nga makabati sa iyang tanlag, si Corona di makakumbinser sa iyang kaugalingon nga nakigbisog siya alang sa demokrasya ug nga angayng isugal ang bisan unsang nahibilin sa iyang kadungganan aron lang pagdupa ni Arroyo. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for December 13, 2011

2011-12-11T22:59:00.001-08:00

        Taya ni Corona

    Mahimong mas sayo ang pasko ni kanhi presidente Gloria Arroyo karong tuiga. Di na gani siya kinahanglang magpaabot nga aprobahan ni Pasay City Regional Trial Court Jesus Mupas ang petisyon nga tugotan siyang makapauli sa iyang bay sa La Vista Subdivision sa Quezon City. Karong semanaha mahimong makagawas na siya. Di lang sa Veterans Memorial Medical Center, kon dili mahimong mahinayon na gyod ang nabaraw niyang paggawas sa Pilipinas.
    Kana kon mangiyugpos lang ang Malakanyang sa gikahadlokan nga pagbasura sa Korte Suprema sa legalidad sa joint panel sa Department of Justice (DOJ) ug Commission on Elections (Comelec) nga maoy naghimo sa pasiunang imbestigasyon sa kasong electoral sabotage nga maoy nakapapriso ni Arroyo.

-o0o-

Bisan sa kadaghan sa mga petisyon nga nag-ung-ong sa Korte Suprema, nga pulos nag-awhag nga di manginlabot si Chief Justice Renato Corona paghusay sa petisyon, mahimong si Corona gihapon ang mangu sa mga mahistrado pagtuki sa petisyon nga gipasaka nilang kanhi presidente Arroyo ug kanhi first gentleman Mike Arroyo.
Sa iyang pagdeklarar og gubat sa giingong mga lakang pagpalagpot niya sa katungdanan, si Corona nipasidaan nga mohimo siya og mas determinadong mga lakang pagpanalipod di lang sa iyang kaugalingon kon dili ug labi na sa kaligdong sa institusyon sa mga hukmanan. Gidasig niya ang ubang mga maghuhukom sa pagduyog sa iyang kawsa.

-o0o-

Apan dunay igong numero si Presidente Noynoy Aquino sa House of Representatives pag-impeach ni Corona. Ang lalisan na lang mao nga mahimo bang diretsuhon pagtuki ang impeachment complaint sa hawanan sa House, o kinahanglan pang iagi sa nagkalainlaing komitiba. Bisan unsaon paglaktod ang impeachment process, mahimong makabiya na sa nasud si Arroyo ug dako ang kahigayonan nga di na mobalik pag-atubang sa nagbuntaog nga mga kaso batok niya.
Di hinuon hingpit nga inutil ang mga kaatbang ni Arroyo. Mahimo nilang apurahon ang Ombudsman pagpasaka sa mga kasong plunder sa Sandiganbayan. Kon mahitabo na, way mahimo silang Corona ug kaubanan pagpugong sa pagluwat og laing arrest warrant batok ni Arroyo.

-o0o-

Maniid ta sa timaan sa mosunod nga mga panghitabo. Kon mo-inhibit si Corona, o kon ibasura sa Korte Suprema ang petisyon sa magtiayong Arroyo ug ipatigbabaw ang legalidad sa pagpasaka sa kasong electoral sabotage, mahibawo na ta kinsay unang mamilok ning bugno sa higanteng mga institusyon.
Si Corona, bisan nagpailang maoy bag-ong kampeyon sa kaligdong ug hustisya, di kapapas sa iyang kagahapon. Siyay chief of staff, presidential legal counsel ug executive secretary sukad sa pagka bise presidente ni Arroyo sa 1998 hangtod nga nakapuli sa Malakanyang. Si Arroyo say nagtudlo niyang chief justice bisan gidili na unta niadtong 2010. Kon tinuod nga duna siyay kaligdong ug nagtamod sa hustisya, nahibawo si Corona unsay iyang buhaton. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for December 12, 2011

2011-12-10T22:58:00.001-08:00

        Libro ni Glo

    Dugayng mahuman ang librong gisuwat ni kanhi presidente Gloria Arroyo kon di uyonan sa korte ang iyang awhag nga pagamiton siya og laptop. Ang unang 40 ka pahina nasuwat na niya pinaagi sa laptop sa P50,000 matag adlaw nga presidential suite sa St. Luke's Medical Center sa wa pa siya ibalhin sa Veterans Memorial Medical Center niadtong Biyernes. Ang mosunod nga mga pahina iyang suwaton pinaagi sa ballpen ug yellow pad sa mosunod nga mga adlaw.
    Gipahibawo ni Arroyo nga ang iyang libro mag-ulohan og "Another Stone for the Edifice". Nga iyang dason sa libro sa iyang amahan, anhing presidente Diosdado Macapagal, nga siya say naghatag sa ulohan nga "A Stone for the Edifice".

-o0o-

Pipila sa mga nakabasa sa libro sa iyang amahan niingon nga si Arroyo ang labing naigo sa gisulti ni Macapagal nga, "I regard integrity and a capacity for self denial as the prime requisites for the presidency." Nikanaog si Arroyo sa katungdanan uban ang kaligdong nga hingpit nga nabuong.
Sa siyam ka tuig niya sa Malakanyang, samang palasyo nga giduma sa iyang amahan gikan sa 1961 hangtod sa 1965, si Arroyo wa pakita og bisan gamay na lang timaan sa pagsakripisyo sa iyang kaugalingong mga panginahanglan. Hinunoa gigamit ang iyang buhatan pagpaburot pag-ayo sa iyang personal nga panudlanan.

-o0o-

Ang ulohan sa libro nga gisuwat ni Arroyo gigamit na hinuon sa usa sa duha ka libro nga iyang gipagawas dayong kapupos sa iyang termino isip presidente niadtong 2010. Ang "Beat the Odds: Another Stone for the Edifice" gipa-edit ni Arroyo sa iyang kanhi tigpamaba nga si Gary Olivar. Ang laing libro nag-ulohan og "Beating the Odds." Ang duha ka libro pulos naglista sa mga nahimo sa siyam ka tuig nga pamunoan ni Arroyo.
Hinaot nga di magbalikbalik ang mga unod sa mga libro ni Arroyo, sama sa nagbalikbalik nga mga ulohan. Kay gilangaw na ang unang duha, ambot unsay dangatan sa ikatulo.

-o0o-

Mopalit ug mobasa ko sa bag-ong libro ni Arroyo kon sa kataposan iya nang tubagon ang mosunod nga mga pangutana:

Nganong siya may naunay sa iyang pagpangespiya ni kanhi Comelec commissioner Virgilio Garcillano aron kapugngan nga mobali sa oposisyon?;
Giunsa man gyod niya pagkuha ang kapin sa milyon ka boto nga mayoriya batok ni Fernando Poe Jr.?;
Pila man gyoy iyang nabolsa sa NBN-ZTE nga gibiyaan mang himatyon niyang bana aron pagsaksi sa pinirmahay sa kauyonan sa Hainan, China niadtong 2007?;
Nganong nakaako man siya pagbukubuko sa iyang kandidato pagka presidente sa 2010 nga si kanhi defense secretary Gibo Teodoro?; ug
Kinsa man ang mga kardinal ug mga obispo sa Simbahang Katoliko nga iyang natental og dagkong suburno ug tagpila man? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for December 10, 2011

2011-12-09T00:15:00.001-08:00

        Pagbalhin ni Gloria

    Ang kampo ni kanhi presidente Gloria Arroyo, nga wa pa gyong kadawat nga napakyas ang Korte Suprema pagpalayas sa ilang idolo gikan sa nagbuntaog nga mga kaso nga ilang giatubang, nagsige og balikbalik nga sundon nila ang tanang kamandoan sa mga hukmanan. Apil nang sa Pasay City Regional Trial Court nga nipabalhin ni Arroyo gikan sa St. Luke's Medical Center ngadto sa Veterans Memorial Medical Center.
    Apan nabantang atol sa pagbalhin ni Arroyo nga sila diay magbuot unsaon pagpatuman ang sugo sa korte. Kon imong paminawon ang mga turutot ni Arroyo nga gipangulohan ni Ma. Elena Bautista-Horn, silay magbuot unsay sakyan ni Arroyo ug unsang orasa sila mobiyahe.

-o0o-

Inay itugyan ngadto sa kapolisan ang katungod sa pagpili sa labing maayong paagi ug labing tukmang oras sa pagbalhin ni Arroyo, silay nagsige og pabuwa sa ilang baba. Kay gawas nga maoy gitahasan ni RTC Judge Jesus Muplas pagbalhin ni Arroyo, ang kapolisan sab ang labing takos nga nihikyad sa kinatibuk-ang seguridad ug nisubay sa labing hapsay nga ruta.

Nikalit lang sab pagkahimong eksperto sa kahimtang sa panahon silang Horn ug kaubanan. Silay nagbuut-buot pagdeklarar nga di luwas ang pagpasakay ni Arroyo sa chopper tungod sa pagsigeng uwan. Mas kusog ang uwan dihang nilupad ang among ayroplano gikan sa NAIA paingon sa Mactan. Luwas ang among biyahe ug dako pa kong buhi nga nagsuwat ini.

-o0o-

Di hinuon mabasol si Arroyo nga magduda sa kaluwas sa choppers sa kapolisan. Kay siya ang labing suhito sa mga pasangil nga gibaligya sa iyang bana ang duha ka ginamit nga choppers isip brand new ngadto sa kapolisan. May sukaranan siyang magduda sa pasalig ni DILG Secretary Jesse Robredo nga mas bag-ong chopper ang pasakyan niya.

Hilas paminawon si Horn nga ang dakong gasto sa gobyerno pag-andam sa chopper mas kapuslan unta kon giapud-apod pa sa mga kabos. Klarong napakyas si Horn pagbaraw sa daghan uyamot nga mga transaksiyon sa pag-usik-usik nga nahimong sukaranan sa daghang kasong plunder nga napasaka na batok ni Arroyo.

-o0o-

Bisan nahinayon ang pagbalhin ni Arroyo, nagsige og pasangil silang Horn ug kaubanan nga gituyo ni Presidente Noynoy Aquino ang paglangay sa biyahe. Aron maka-organisar ang mga kaatbang ni Arroyo sa paglusad og mga protesta sa kadalanan nga maagian sa convoy. Wa gyod silang kaamgo nga way kalangay nga nahitabo kay ang sugo sa korte mao man nga ibalhin siya sa Biyernes--sa ato pa, gikan sa alas-12:01 sa kadlawon hangtod sa alas-11:59 dayong tungang gabii.
Nitanyag si Horn nga mag-taxi na lang si Arroyo paingon sa VMMC. Klarong nakalimot siya, o si Horn mismo wa motuo sa iyang pasangil, nga dunay "Oplan Put the Little Girl to Sleep." [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for December 5, 2011

2011-12-03T22:37:00.000-08:00

Kurog ang DepEd?

Ang pagpanikas sa National Achievement Test (NAT) usa ka seryusong kalapasan. Gawas nga di makiangayon ngadto sa mga tinun-an, apil na ang nagtinarung pagtubag sa mga pangutana ug ang mga gitudloan sa tubag o gihatagan og kodigo sa pasulit, mapangahason sab ning sabotahe sa mga paningkamot sa gobyerno sa makanunayon nga pagsubli ug pagpalambo sa sistema sa edukasyon sa nasud.
Ang NAT nga gipakuha sa pipila ka mga tinun-an sa elementarya ug high school sa publiko ug pribadong mga tulonghaan matag Marso matag tuig mohatag sa Departamento sa Edukasyon (DepEd) og kasayuran unsay nakat-onan sa mga bata sa nagkalainlaing subjects. Kon tikason ang NAT, malikoy ang giya sa DepEd paghimo og mas makahuloganon nga curriculum.

-o0o-

Mao nga dihang nabisto ang pagpanikas sa NAT dinhi sa Sugbo ug ubang bahin sa nasud naalarma pag-ayo ang mga ginikanan ug ubang nagpakabana nga mga sektor sa katilingban. Ang mga magtutudlo maoy gitahasan sa pag-umol sa panghunahuna sa atong kabataan. Unsa may kaugmaon ning nasura kon pagpangopya ug pagpanikas nay ilang itudlo?
Nisaad dayon ang DepEd og makuti nga imbestigasyon. Kaingon gyod nako nga ilang tinud-on. Apan nahilom ang mga imbestigasyon sa ubang mga lalawigan. Labihang langaya sa imbestigasyon sa mga pasangil dinhi sa Sugbo. Ug dihang napamatud-an nga may tikas gyong nahitabo, igo rang gisuspenso ang tigpasiugda.

-o0o-

Ang Cebu City Division maoy nakadawat sa pasangil nga si Jessica Abayon, prinsipal sa Ramon Duterte Memorial National High School, nanghatag og kodigo ug pagkaon sa mga tinun-an nga nikuha sa NAT niadtong Marso 2010. Naabtan og Disyembre ang buhatan ni Superintendent Rhea Mar Angtud pagrekomendar og silot batok ni Abayon.
Apan ang silot labihang gaana. Morang bugalbugal. Human yak-i ang kaso og siyam ka buwan, gideklarar nilang Angtud ug kaubanan si Abayon nga sad-an og "simple negligence." Kasaba ray silot nga ilang gisugyot.

-o0o-

Nakapangawot og di katol si DepEd 7 Regional Director Recaredo Borgonia. Di niya mahimong tumanon ang rekomendasyon nilang Angtud atubangan sa kaseryuso sa nagpamatud-an nga pagpanikas ni Abayon sa NAT. Gisugo ni Borgonia ang mga abogado sa iyang buhatan pagsubli sa kinatibuk-ang imbestigasyon. Naabtan sila og 11 ka buwan una nakakita og mas bug-at nga silot batok ni Abayon: Tulo ka buwan nga suspenso tungod sa "simple dishonesty."

Ambot unsay nakapalikoy sa DepEd ning kaso ni Abayon. Ang hulga bang Abayon nga mosumbalik siya og kiha. O ang gidungog bang kasuod ni Abayon ni Cebu City Vice Mayor Joy Augustus Young. Kinsa kusganong nihimakak sa pasangil apan nihatag og dugang sukaranan sa pagduda. Dihang nisumbalik pagpasangil si Young nga igo lang gibawosan si Abayon sa mga magtutudlo nga nasakpan nga ligoy sa pagduma sa ilang mga klase. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for December 4, 2011

2011-12-02T19:44:00.001-08:00

Suwat ni Glo

Hinigugma kong mga Sugbuanon,
Ayaw mo kahibulong nganong larino kong mag-Binisaya. Nakapuyo mi sa Iligan ug sige kong duaw sa Sugbo niadtong DTI undersecretary, senador, bise presidente ug presidente pa ko. Pasayloa nga di na kong kaduaw ninyo kay hapit na ko nila ibta gikan diri sa nindot kaayo nakong kuwarto sa St. Luke's Medical Center aron ibalhin sa Veterans Memorial Medical Center nga nanimahong uk-ok.
Pahinumoman mo nako sa kapin sa milyon ka boto nga mayoriya nga inyong gihatag nako niadtong 2004 (dako hinuon kog gasto kay hapit tanang kandidato akong gigastohan). Pero samang mayoriya inyong gihatag sa laing kandidato pagka presidente sa 2010. Siya karoy nagdaugdaog nako. Maong nagsuwat ko pagpahibawo nga balimbing mong dagko!

-o0o-

Nagsuwat sab ko aron pagklaro nga way bisan usa sa inyong mga politiko, nga kaniadto sipsip kaayo nako ug sa akong pamilya, ang niduaw ug nangumusta. Nahadlok tingaling makit-an o mahibaw-an sa mga naglingkod ron sa Malakanyang. Labaw pa silang balimbing!
Kay wa pa man ko kuhaig cellphone ug internet, akong nahibaw-an nga gibuhi sa bag-ong Ombudsman ang karaan nang mga kaso sa gikuwestiyon nga mga transaksiyon sa Sugbo nga giyak-an ni Merci Gutierrez (kon nahibaw-an pa nako nga labihan diayng talawana, maayo pag lain akong gitudlo). Di layo ang kahigayonan nga maposasan ang mga hingtungdan. Ngadto nilang tanan, mirisi!

-o0o-

Nagpabilin hinuong matinud-anon ang mga opisyal sa simbahan. Silay labing unang nituo nga grabe akong sakit (bisan gibisto sa naapiki nakong mga doktor ngadto sa Pasay City Regional Trial Court nga maayo na ko). Silay dagko kaayog tingog nga palargahon ko (bisan nabisto nang sipyat sa amaw nakong abogado nga kuwang diayng among requirements). Ug silay labing unang nidason nga i-house arrest lang ko.
Wa gyod diay maanugon ang binilyon ka pesos nga pundo sa PCSO. Bahala na nga ang uban nahibaw-an nga namalit og luhong mga sakyanan. Mas daghan ang nahatagan nako og mas dagko nga naghilumhilom lang. Ginoo na lay bahala nila.

-o0o-

Pahinumdom sab sa dagko nakong proyekto. Apil nang North Coastal Road sa Paknaan (wa hinuon kapusli tungod sa binuang nga rerouting sa Mandaue) ug decorative lampposts (anugon wa kaapil og pirma si Tommy Osmeña).
Nahibawo kong may makabasa ini nga hasulon sa konsiyensiya. Ug mahuwasan sa amnesia nga puwerteng daghanang pabor nga akong nahatag nila. Tagsatagsa lang mog duaw kay mas apiki akong kuwarto sa Veterans. Istoryahan nato nga nasakpan gyod diay ni KC si Piolo sa kuwarto. Hangyo: Ingna nang politiko sa Sugbo nga ganahanng magkanta-kanta nga ayaw paduawa. Kay tingalig matinuod ang giimbento nga Elena Bautista-Horn nga "Oplan Put the Little Girl to Sleep."
Nagmingaw,
Gloria
(Dinasig sa Professional Heckler) [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for December 2, 2011

2011-11-30T22:47:00.000-08:00

Unli nga bakak

Kon tuohan ang pangangkon sa kampo ni kanhi presidente Gloria Arroyo nga dunay mga hulga batok sa iyang kinabuhi, tigpaminaw sa Arangkada sa DYAB Abante Pa, Bisaya! nisugyot nga ang labing haom nga pahimutangan niya di ang St. Luke's Medical Center. Ni ang iyang bay sa La Vista Subdivision sa Quezon City.
Kon dili ang Southern Police District (SPD) headquarters nga dunay hurisdiksiyon sa Pasay City, diin nahimutang ang korte nga mohusay sa iyang kasong electoral sabotage, ug sa Taguig City, nga maoy nahimutangan sa iyang kinaham nga tambalanan. Kay 24 oras matag adlaw ug pito ka adlaw matag semana nga dunay mga polis nga magbantay niya.

-o0o-

Apan nakit-an ni Pasay City Regional Trial Court Jesus Mupas nga ang kuwarto nga gi-andam sa SPD alang ni Arroyo--nataoran na tuod og bag-ong aircon, nabag-ohan na tuod og pintal ug napalitan na tuod og mas hunulhunol nga higdaanan--way iyang kaugalingong pansayan. Bisan unsa pay imong tan-aw ni Arroyo, mouyon tingali kang Mupas nga di makiangayon nga paipunon si Arroyo sa kumon nga pansayan sa mga polis ug mga piniriso sa SPD.
Maong way nisupak sa napilian ni Mupas nga balhinan ni Arroyo: Ang Veterans Memorial Medical Center (VMMC). Bisan si Arroyo maglisod pagbalibad. Kay ang VMMC man ang iyang gipahimutangan ni kanhi presidente Joseph Estrada niadtong siya pag nagtungkawo sa gahom.

-o0o-

Salamat na lang nga si Mupas wa ma-influencia sa bisan unsa na lang nga mga pangangkon sa mga turutot ni Arroyo. Sa iyang sala nabisto nga di tinuod nga himatyon si Arroyo, nga maayo na diay ang iyang panglawas, ug nga di gani diay angayng magpabilin sa tambalanan.
Klarong gitumong paglibog ni Mupas ang pagdalidali pagpaggawas ni Elena Bautista Horn, ang gikaintapan nga tigpamaba ni Arroyo, sa giingon niyang "Operation Put the Little Girl to Sleep." Naggusbat na pag-ayong kaligdong nilang Horn ug sa iyang amo nga nahimong lang hinuong kataw-anan ang labing uwahi nilang pangangkon.

-o0o-

Ang siyam ka tuig nga pamunoan ni Arroyo nabulit sa pamakak--gikan sa pagpasiugda sa higanteng maniobra pagpalagpot ni Estrada sa Malakanyang sa 2001, sa iyang panumpa nga di modagan sa 2004, sa iyang pagsabotahe sa piniliay batok ni anhing Fernando Poe Jr., hangtod sa tanang eskandalo nga iyang giluto sa palasyo hangtod sa kataposang mga gutlo sa iyang pamunoan sa 2010.
Tukma kaayo nga samang way kukaikog nga pamakak ang padayon niyang gikapyotan karong nawagtang na sa Malakanyang. Gipakaingon tingaling Arroyo ug sa iyang mga turutot nga labihang bugoa na lang gyod sa katawhang Pilipinhon. Nga human nila tikasi, kawati, abusohi, pahimusli ug yatakyataki sud sa siyam ka tuig, magpatara, mangiyugpos ug magyanguyango lang gihapon pagpaabot sa mosunod pa ug way kinutoban nila nga pagpanikas, pagpangawat, magpangabuso, pagpahimus ug pagpanamastamas. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for December 1, 2011

2011-11-29T19:38:00.000-08:00

Husay ni Bonifacio

Niang kabahin sa testimoniya ni Andres Bonifacio sa court martial nga giduma nilang Koronel Pantaleon Garcia ug Major Lazaro Makapagal niadtong Mayo 4, 1897 sa Naic, Cavite nga nisilot niya og kamatayon sa pasangil nga naglaraw paglumpag sa gobyerno ug pagpapatay ni Emilio Aguinaldo (ang kinatibuk-ang transcript gimantala ni Teodoro Kalaw niadtong 1926):
"Ang mga sundawo niabot sa bay nga akong gipuy-an (sa Limbon, Indang, Cavite). Ang ilang pangu (si Koronel Agapito Bonzon) nananghid nga makigsulti nako. Nisaka siya sa hagdanan ug nipasabot nga gisusi nilang mga huhungihong nga ang akong mga sakop mobanhig nila.

-o0o-

"Pagkakita niya nga ang akong mga sakop nagpabilin sa ilang mga bay, nangayo siya og pasaylo. Ako siyang gipasaylo ug gipasanginlan ang mga kaaway nga maoy nangintriga. Nagsawo mig kaon ug dihang nanamilit ako siyang gipabawonan og pipila ka kahang sigarilyo.

"Human sa pila ka gutlo, gipahibawo kong gilibotan sa mga sundawo ang akong mga sakop, way usa nilang gipabiya ug gisakmit ang mga armas sa mga nibiya. Gisiksik ang kabalayan ug gidakop ang mga magamit nga saksi. Akong gipasusi ang kasayuran. Nagpada ko og tulo ka mensahero, silang Kapitan Martin sa Silang, Santos Nocom ug pagka alas-10 sa gabii si Dorong Puti. Giingnan sila nga di kinahanglang mopasabot ang mga sundawo.

-o0o-

"Pagka sunod buntag, ang mga sundawo ni Koronel Yntong (Agapito Bonzon) nagpabuto og kalima ginamit ang Mauser. Wa mobawos ang akong mga sakop. Gisinggitan nako si Major Benito Torres nga way magpabuto kay ang mga sundawo among mga igsuon ug angayng magsabot ang mga opisyal sa duha ka pundok.

"Apan gitionan sa mga sundawo ang akong mga sakop ug gisiyagitan nga ang way uwaw nga "Supremo," nga nikawat sa ilang kuwarta, kinahanglang moatubang nila. Akong giduol ug gigakos ang mga sundawo ug giingnan, "Akong mga igsuon, wa koy gihimo nga pakauwaw ug wa manghilabot og kuwarta."

"Nagpabuto ang sundawo nga gisugo sa usa ka major. Ang bala niagi sa akong abaga ug niigo sa dughan sa tawo sa akong luyo. Nisinggit na sab ko, "Mga igsuon, tan-awa ang inyong gipatay. Tagalog siya sama ninyo." Wa sila maminaw, namusil hangtod nga natumba ko. Giduol ko og opisyal ug gibunalan sa akong tutonlan.

-o0o-

"Si Koronel Yntong nipugos sa akong asawa pagkuyog niya sa bay nga way laing tawo aron pagbuong sa iyang kadungganan. Salamat sa pagpugong sa ubang opisyal, wa matuman ang daotan niyang tinguha.

"Pag-abot namo sa Indang, ang major nisuway pagsakmit sa akong asawa, nga nag-atiman sa akong samad. Salamat sa iyang pakiluoy ni Tomas Mascardo, nga naatol nga didto pagkahitabo, wa siya makuha.

"Mao ra ni ang akong ikasulti sa ngan sa Ginoo ug sa akong Yutang Natawhan. Ang katawhan sa Limbon ug bisan ang mga opisyal ug mga sakop ni Koronel Yntong makamatuod sa akong gipanulti."

Arangkada of Leo Lastimosa for November 29, 2011

2011-11-27T23:19:00.001-08:00

Si Glo ug ang kartero

Haskang hilasa sa mga turutot ni kanhi presidente Gloria Arroyo nga nipasidaan nga makadaot sa kadungganan sa nasud kon prisuhon ang ilang amo. Matod nila maubos pag-ayo ang tan-aw sa ubang kanasuran kon di tang kahatag og tukmang respeto ngadto sa kanhi presidente. Nipadayag sila og kahadlok nga ang langyawng mga negosyante moislag ug di na mobubo sa ilang puhonan dinhi kon isipon sa pamunoan ni Presidente Noynoy Aquino nga ordinaryong sinumbong si Arroyo.
Ambot diing langoba nagpuyo ang mga itoy ni Arroyo. Ambot nganong alang nila mora man og mas dakong atraso ang pagtaral ni Arroyo sa hukmanan kay sa pagtino nga makatubag inay magdalidali siya og ikyas.

-o0o-

Angayng pahibaw-on silang Arroyo ug iyang mga kakonsabo nga:

Di makadaot alang sa Pilipinas kon hingpit nga ipatuman ang balaod bisan kinsay hingtungdan ug bisan kinsay maig-an, ma-kanhi presidente o ma-basurero man;
Di maubos ang pagtan-aw sa ubang kanasuran kon igo lang ipatigbabaw ang sistema sa hustisya bisan batok sa mga sinumbong nga modemanda nga tahuron sila; ug
Di mahitabong moislag ang langyawng mga negosyante kon sama sa ordinaryong mga sinumbong paninglan sab silang Arroyo ug ubang mga hawod sa kuwestiyonable nilang mga transaksiyon, labi na kadtong nakaapiki sa mga negosyante--lokal man o langyaw.

-o0o-

Angayng pasabton silang Arroyo ug iyang mga turutot nga:

Ang labing dakong tinubdan sa kauwawan sa Pilipinas mao ang atong kapakyas paggukod sa labing dagkong mga opisyal sa gobyerno nga nagpatuyang paglimas sa nasudnong katigayonan;
Ang ikaduhang labing dakong tinubdan sa atong kauwawan mao ang atong daling paghikalimot sa mga atraso, pagpadani sa kinawat nga kuwartang ipabaha atol sa kampanya ug buta nga pagpili bisan sa labing kawatan ug abusado; ug
Posibleng magpadayon ang duha ka labing dagko natong kauwawan kon sama sa nangaging mga kawatan palutson lang gihapon si Arroyo, hatagan og mas dakong importansiya ang pagtahud sa iyang kanhi buhatan, inay pagpriso ug pagsilot niya.

-o0o-

Maong daghang nihangop sa pagpangunay ni Pasay City Regional Trial Court Judge Jesus Mupas pagsusi sa posibleng kabalhinan ni Arroyo kon mogawason na sa St. Luke's Medical Center. Labi na nga giapil pagsusi ni Mupas ang Southern Police District headquarters nga nanglimpiyo ug namintal na sa ilang kanhi press office alang sa kanhi presidente.
Gisusi sang Mupas ang Philippine Orthopedic Center, Veterans Memorial Medical Center, Veterans Memorial Medical Center ug AFP Medical Center. Giapil sab hinuon ang bay ni Arroyo sa La Vista Subdivision sa Quezon City.
Hinaot nga ang init nga pagsunod sa katawhan sa kaso makapahinumdom nilang Mupas ug sa tanang hingtungdan nga sa mga mata sa balaod nga ang bugtong kalainan nilang Arroyo ug sa kartero nga gipasanginlang nangawat sa P200 sa suwat nga iyang gihatod mao nga ang nauwahi makapiyansa alang sa iyang temporaryong kagawasan. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for November 28, 2011

2011-11-26T19:35:00.001-08:00

Sukmat sa tanlag

Kinsa may angayng silotan: Ang namakak? O ang wa motuo sa bakak?
Gikatakdang hukman sa Korte Suprema karong semanaha ang petisyon ni kanhi presidente Arroyo nga angayng sagpaon og contempt ang mga nisupak sa temporary restraining order (TRO) batok sa watchlist order (WLO) nga giluwatan sa Department of Justice (DOJ) batok sa magtiayong Arroyo:

Ipatigbabaw ba lang gihapon nilang Chief Justice Renato Corona ug sa mayoriya sa mga mahistrado ang napamatud-ang bakak nga pangangkon ni Arroyo nga grabe ang iyang kahimtang ug nga kon di siya palargahon mahimong di na maayo ang iyang sakit?; ug
Silotan ba gyod si Justice Secretary Leila De Lima nga napamatud-ang sakto sa iyang pagduda sa pangangkon ni Arroyo?

-o0o-

Kon hinayunon lang gihapon nilang Corona ug kaubanan ang pagsagpa og contempt nilang De Lima ug sa mga kawani sa Buro sa Imigrasyon nga nibabag sa paglarga unta ni Arroyo agi sa Ninoy Aquino International Airport (NAIA) niadtong Martes sa gabii, mapamatud-an na gyod ang pagduda sa katawhan nga di diay sila tinuoray nga mga alagad sa hustisya kon dili mga itoy diay ni Arroyo nga maoy nagtudlo nila.
Kon gusto nilang Corona ug kaubanan nga mamawi, ug aron pagmatuod nga di sila konsabo ni Arroyo, angay silang mangayo og pasaylo sa ilang pagdalidali pagluwat og TRO sa way pagpaminaw sa mga argumento sa gobyerno, nga makabisto unta og mas sayo sa pamakak ni Arroyo.

-o0o-

Ug kon tinuoray gyong nagpakabana ang Korte Suprema sa pagpanalipod sa kaligdong sa sistema sa hustisya sa nasud, angayng sublion ang salida sa mga abogado ni Arroyo. Silang Atty. Ferdinand Topacio ug Atty. Raul Lambino nagpatuyang pag-imbento og bisan unsa na lang sakit nga mahunahunaan alang sa ilang kliyente.

Dihang nagdumili ang mga doktor sa St. Luke's Medical Center pagdason sa ilang mga bakak, labi nang pagpamugos nila pagpapirma sa certification nga si Arroyo dunay bag-ong injury sa iyang lower spine, nagdalidali silang Topacio, Lambino ug ubang mga abogado pagpahibawo sa Pasay City Regional Trial Court nga makahimo na diay si Arroyo pagbiya sa ospital ug busa angayng nang i-house arrest.

-o0o-

Labaw sa tanan, angayng tagsatagsaon nilang Corona ug kaubanan pagpaminaw ang ilang konsiyensiya unsay tubag sa mosunod nga mga pangutana:

Padayon ba silang mopalabi sa giisip nga obligasyon pagbayad sa dakong utang kabubut-on sa pagtudlo ni Arroyo nila sa labing taas nga hukmanan; o
Sugdan na ba pagsalikway ang personal nilang interes ug mao nay ipatigbabaw ang mas mahinungdanong interes sa nasud ug sa katawhan; o
Di na lang moapil paghusay sa mga kaso nga magkabangga ang mga interes ni Arroyo ug sa nasud; o
Kon wa gyoy igong kaligdong ug kaisog pagpatigbabaw sa hustisya, di kaha maayong mosunod silang kanhi Ombudsman Merceditas Gutierrez pagpili sa mas malinawong pagretiro? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for November 27, 2011

2011-11-25T21:36:00.001-08:00

Duha ka sipyat

Karong nabisto nang kamatuoran sa kontrobersiya sa pagbiya unta ni kanhi presidente Arroyo aron magpatambal sa gawas sa nasud, nabantang sab ang labing menos duha ka sayop nga nahimo sa Korte Suprema:

Giluwatan nila ang temporary restraining order (TRO) bisan wa pa mahingpit ang panginahanglan sa pagtudlo ni Arroyo og legal nga representante sa iyang mga kaso samtang tua siya sa gawas sa nasud; ug
Nagpailad sila sa pangangkon ni Arroyo nga grabe kaayo ang iyang kahimtang, nga way doktor nga takos nga makatambal niya dinhi ug nga kon di siya palargahon dayon kuyaw nga di na maayo ang iyang sakit.

-o0o-

Di makapangangkon silang Chief Justice Renato Corona ug ang mayoriya sa mga mahistrado nga nisunod niya nga nalipat lang sila. Ang mga doktor sa St. Luke's Medical Center niluwat og certification nga maayo na si Arroyo ug nga kon way komplikasyon mahibalik nang naandan niyang kahimsog sa mosunod nga unom ngadto sa walo ka buwan. Apan ambot unsay nakaon nilang Corona ug kaubanan gilaktawan nila ang certifications.
Gipahibawo sab sila sa dakong sayop sa special power of attorney nga gihatag ni Arroyo ngadto ni Atty. Ferdinand Topacio. Apan bisan pa sa nabisto nga buslot, niinsistir silang Corona ug kaubanan pinaagi sa pinangga nilang tigpamaba nga si Jose Midas Marquez nga epektibo ang TRO ug nga angayng motuman ini si Justice Secretary Leila De Lima.

-o0o-

Di hinuon tang kapaabot nga moangkon ang Korte Suprema sa ilang kasaypanan. Labaw nang di tang kapaabot nga mangayo og pasylo sa ilang mga sipyat sa mga kaso ni Arroyo. Sama nga wa sila moangkon nga nasayop sa pagbalitok sa kaso sa Philippine Airlines (PAL). Sama nga wa mangayo og pasaylo sa kadaghan uyamot nga pagbalibali sa legalidad sa 16 ka labing bag-ong mga dakbayan.
Kay ang tanang hukom sa Korte Suprema mamahimong balaod. Wa tay laing kapilian gawas sa pagtuman. Hangtod nga ang mga mahistrado mobali sa ilang mga baruganan.

-o0o-

Apan ang kaligdong sa Korte Suprema namantsahan na sa makadaghang higayon. Nagpagamit ang mayoriya sa mga mahistrado sa diktadura ni anhing presidente Ferdinand Marcos. Dihang gitudlo ni Arroyo silang Corona ug kaubanan, wa say kukaikog nga nagdupadupa sa binuang nga mga transaksiyon sa niaging pamunoan.
Unsaon man nato pagbadlong ang Korte Suprema nga klarong tua kapusta sa pikas nga di mameligrong sagpaon og contempt? O kondenahon sa mga abogado nga nagpatuong mahigugmaon sa "rule of law" apan nagpakabuta sa mga eskandalo sa labawng hukmanan? Kadasonan ba nato ang mga awhag sa inhibition ug impeachment nga di kapasanginlan nga kabahin sa maniobra sa Malakanyang paghuyang sa Korte Suprema?
Kutob na ba lang sa pagpangindahay nga unta di na pun-an sa labawng hukmanan ang nagtipun-og nang mga sayo sa paghukom sa dugang mga petisyon ni Arroyo sunod semana? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

Arangkada of Leo Lastimosa for November 26, 2011

2011-11-24T22:38:00.000-08:00

Kubit sa bakak

Tan-awa ra gud ning mga abogado ni kanhi presidente Gloria Arroyo. Haskang liwata sa ilang kliyente. Way tihiktihik ang pamakak. Sa way pagtagad nga nisiwil nang uban nilang bakak. Dihang nabisto na gyod ang ilang pamakak, gisapawan pa gyod og laing pamakak. Nagtuo gyod tingali nga amaw tang tanan nga moyanguyango lang gihapon sa naglut-od na nilang pamakak.
Silay nangangkon nga luya si Arroyo, di ganahang mokaon, nisamot kahuyang, may bag-ong sakit sa iyang lower spine, nagmagul-anon, may kagaw sa iyang dakong tinai, may diarrhea, may anorexia, nagngulngol ang iyang liog, mga kamot ug tiil. Sa laktod, himatyon.

-o0o-

Ang mga doktor ni Arroyo sa St. Luke's Medical Center di makayanuyano pagsukwahi sa mga pangangkon sa mga abogado. Way nahimo pagbadlong ni Arroyo dihang nagsul-ob og halo vest, bisan neck brace na lang untay gikinahanglan, sa pag-adto sa NAIA ug pagpa-mugshot sa kapolisan. Ug wa kabaraw sa bisan unsa na lang bag-ong sakit nga giyamyam sa mga abogado.
Maayo na lang nga gisupinahan sila sa Pasay City Regional Trial Court nga naghusay sa kasong electoral sabotage batok ni Arroyo. Sa kataposan, may kahigayonan na gyod sila pagsulti sa tinuod. Ang kadagkoan sa St. Luke's nipasalig nga di nila tagoan ang kahimtang sa panglawas ni Arroyo.

-o0o-

Nakamatngon nga hapit na mahukasi ang ilang bakak, ang mga abogado ni Arroyo niboluntaryo pagpahibawo sa korte nga himsog nang ilang pasyente ug mahimo nang pagawason sa ospital. Gidalidali pagbakwi ang petisyon sa hospital arrest ug gipulihan dayon og awhag nga house arrest.
Haskang bagaang mga abogadoha. Way bisan gamay na lang lama sa kaikog ang ilang bayhon. Di kabahin sa nangalisbo nilang bokabularyo ang mga pung pagpangayo og pasaylo sa ilang pagpangilad sa publiko. Sa kadugay na tingali nilang sikitsikit hingpit na silang natakdan sa kagaw ni Arroyo sa unli nga pagpanunto ug unli nga pagpapating.

-o0o-

Apan ang kubal sa dagway sa mga abogado wa ra sa kumingking sa ilang kliyente. Nailad niya ang mayoriya sa Korte Suprema (kana kon wa sila makigsabot daan sa kampo ni Chief Justice Renato Corona) nga kinahanglang molarga dayon siya alang sa Singapore, Espanya ug ubang kanasuran nga dunay mas takos nga mga eksperto nga makatambal sa naayo na diay niyang sakit.

Nangahas pa gyod si Arroyo pagsakaysakay og wheelchair, sinul-ob ang buhok nga wa sudlaya ug mga hiraminta nga wa na diay kinahanglana, aron pag-ilad na sab sa makausa pa sa katawhan, nga gipakaingon niyang na-syut sa iyang bolsa sa siyam ka tuig niyang pamunoan. Apan bisan sa kadaghan sa retiradong mga heneral ug ubang alimatok nga kuyog niya, wa siyang kalarga.
Ug ang labing pait nga kamatuoran ang nihasmag ni Arroyo: Way bisan usa nga nialsa ni nagprotesta pagkubit sa iyang bakak. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com